Joost Eerdmans wil regeren - maar samenwerking met D66 gaat JA21 de kop kosten

In dit artikel:

Tijdens het verkiezingsfeest van JA21 gisteravond kondigde partijleider Joost Eerdmans trots aan dat hij wil deelnemen aan het bestuur en dat de partij, met een voorlopige uitslag van ongeveer 9 zetels, onmisbaar zou kunnen zijn bij coalitieonderhandelingen. Er komt een verkenning en Eerdmans zette in op samenwerken binnen een rechtse samenstelling.

De auteur waarschuwt echter dat die ambitie een valkuil bevat: in de huidige politieke verhoudingen betekent “meeregeren” vaak meeregeren mét D66. Een coalitie met D66, VVD, CDA en JA21 lijkt op het eerste gezicht rechts, maar D66 zou beleidsbepalend blijven, waardoor JA21 haar profiel als “realistisch rechts” zou kwijtraken. Ook wordt het CDA onder Henri Bontenbal gekarakteriseerd als inmiddels klimaatgeoriënteerd en minder middenpartij dan vroeger, wat verdere verwatering van JA21’s standpunten zou opleveren.

Het gevaar is volgens het stuk dat JA21, net als eerder de VVD, zichzelf politiek uitkleedt door aan tafel te zitten zonder echte invloed op kernpunten die haar kiezers belangrijk vinden (migratie, nationale soevereiniteit, boeren- en gezinsbeleid). Zo’n deelname zou leiden tot teleurstelling onder kiezers, dalende peilingen en interne verdeeldheid, met het risico dat JA21 binnen korte tijd haar electoraat verliest.

Kort gezegd: Eerdmans’ bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen wordt geprezen, maar de waarschuwing is dat dát niet mag betekenen dat de partij haar principes opgeeft om ministerposten te bemachtigen. De schrijver voorspelt dat te vroeg of te toegeeflijk regeren JA21 politiek zal schaden en oproept zorgvuldig af te wegen of meeregeren met D66 en een modern CDA werkelijk de identiteit van de partij beschermt of juist ondergraaft.