Joods Oorlogsmonument bestaat veertig jaar. Nagedachtenis blijft levend in Stadskanaal

In dit artikel:

Het comité van het Joods Oorlogsmonument aan de Navolaan in Stadskanaal bewaakt al veertig jaar de herinnering aan de plaatselijke Joodse inwoners die in de Tweede Wereldoorlog werden weggevoerd en nooit terugkeerden. Het driemanschap bestaat uit Alie Noorlag, Bruin Boerema en Elizabeth Maarsingh; de organisatie wordt intussen doorgegeven aan een jongere generatie: Elizabeths zonen Aike en Saem nemen vanzelfsprekend taken op zich, Saem ook in Groningen.

Op 4 mei, tijdens de landelijke dodenherdenking, zullen bij het monument de 136 namen van vermoorde Stadskanaalster Joden van de gedenksteen worden voorgelezen en klinken Joodse gebeden. Traditioneel worden ook scholen betrokken; dit jaar doet basisschool Op de Zandtange uit Mussel mee. De buurt steunt de plechtigheid praktisch: een familie zorgt al jaren voor de stroomvoorziening van de geluidsinstallatie.

Er wordt officieel stilgestaan bij het veertigjarig bestaan van het monument; het werd na een jaar lobbywerk van Frits Heilbron en Jos Gudema onthuld op 16 april 1986. Sinds 1988 is de voormalige Joodse gemeente van Stadskanaal opgeheven en samengevoegd met die van Groningen, waardoor er samenwerking is met het Joods cultureel centrum in Groningen. De directeur daar, Geert Volders, richt zich vooral op educatie over Joodse cultuur en benadrukt dat de synagoge geen oorlogsmuseum is, hoewel een deel is gewijd aan de Shoah.

Het comité ziet het behoud van herinnering en overdracht aan volgende generaties als kernopdracht: lokale herdenkingsrituelen, schoolbetrokkenheid en samenwerking met culturele instellingen moeten voorkomen dat de geschiedenis verloren gaat.