Jonkheer Jan Feith was betrokken bij talloze aspecten van de modernisering van Nederland

In dit artikel:

Jonkheer Jan Feith (1874-1944) was in het interbellum een opvallende alleskunner: wielrenner, sportjournalist, toneelschrijver, acteur, jeugdboekenauteur en societyrubriekenschrijver. In de nieuwe biografie van Daniël Rewijk komt hij naar voren als een man die niet alleen meedeed aan de modernisering van Nederland, maar die die ontwikkeling ook actief mee vormgaf. Feith begon als sportman, won wielerwedstrijden en dook al vroeg het theater in met stukken waarin sport en amusement samenkwamen. Na een moeizame schoolcarrière en een korte baan als klerk belandde hij bij het Handelsblad, waar hij uitgroeide tot een bekende sportjournalist en een sleutelfiguur in de Amsterdamse wielerwereld. Zijn werk liep echter vaak door elkaar met zijn publieke rol: zo hielp hij in 1910 bij de ontmaskering van een fraudezaak met vals Russisch goud en trad hij later op als juryvoorzitter bij de eerste Nederlandse missverkiezing, wat hem veel kritiek opleverde. Ook bij de ANWB droeg hij als hoofdredacteur van De Kampioen bij aan de opkomst van het massatoerisme, totdat een conflict over een dure reis naar de Olympische Spelen van 1932 in Los Angeles een breuk veroorzaakte. Ondanks zijn brede oeuvre en succes bleef Feith als schrijver vooral een broodschrijver die vooral schreef om te kunnen publiceren; tegenwoordig is hij vooral nog bekend van zijn verslag van de eerste Elfstedentocht.