Jongvolwassenen roken en vapen het meest: „Heel erg zorgwekkend"

In dit artikel:

De rookvrije generatie die Nederland in 2040 wil bereiken, is nog ver weg. Uit een maandag gepubliceerde online peiling van vergelijkingssite Independer onder ruim 2.100 Nederlanders blijkt dat 40 procent van de 18- tot 29-jarigen rookt of vapet. Het gebruik neemt duidelijk af met de leeftijd: 30 procent van de 30- tot 44-jarigen, 17 procent van de 45- tot 59-jarigen en 10 procent van de 60-plussers rookt of vapet.

Epidemioloog Esther Croes van het Trimbos-instituut herkent het beeld, hoewel landelijke cijfers over nicotinegebruik onder 18- tot 24-jarigen in 2025 lager uitkwamen, op ongeveer 28 procent. Ze noemt het zorgwekkend dat jongeren de grootste gebruikersgroep zijn. Nicotine is sterk verslavend en kan jongeren die met een vape beginnen ertoe brengen later sigaretten, snus of een waterpijp te gebruiken. Omdat de hersenen tot ongeveer het 25e levensjaar nog in ontwikkeling zijn, kan nicotine volgens Croes bovendien leiden tot concentratieproblemen, angst- en paniekklachten en mogelijk verlies van IQ-punten. Roken en vapen vergroten ook het risico op longschade, kanker en hart- en vaatziekten.

Het Nationaal Preventieakkoord streeft ernaar dat in 2040 geen kinderen meer roken en nog hooguit 5 procent van de volwassenen rookt. Ondanks maatregelen zoals het verbod op rookruimtes en de verkoop van tabak in supermarkten, beïnvloeden sociale media jongeren sterk. Bijna driekwart van de jongvolwassenen ziet daar rokende of vapende mensen; een derde zegt daardoor in de verleiding te zijn gebracht. Croes wijst ook op reclameachtige uitingen van influencers en bekende personen, terwijl reclame voor nicotineproducten verboden is. Zij vindt dat de overheid online promotie nauwelijks alleen kan controleren en benadrukt dat ook ouders jongeren moeten leren dat nicotinegebruik niet normaal is.