Jonge vrouwen naar buitenland voor extreme buikoperaties, artsen slaan alarm
In dit artikel:
Jonge vrouwen met langdurige, onverklaarbare buikklachten reizen steeds vaker naar commerciële klinieken in het buitenland omdat zij in Nederland geen bevredigende diagnose of behandeling krijgen. Dat blijkt uit onderzoek van NOS Stories en Nieuwsuur naar tientallen patiënten en artsen. De klachten — hevige misselijkheid, overgeven, buikpijn en soms afhankelijkheid van een voedingssonde — leiden bij patiënten vaak tot de verdenking van zeldzame aandoeningen zoals gastroparese (maagverlamming) of vasculaire compressiesyndromen (vernauwingen door druk op bloedvaten). In Nederland lukt het volgens hen vaak niet om bevestiging of adequate behandeling te krijgen; sommige vrouwen voelen zich als psychosomatisch behandeld en bezoeken meerdere ziekenhuizen zonder duidelijkheid.
Via sociale media en patiëntenfora delen zij tips over behandelaars in onder meer Spanje, Duitsland en Slowakije. In Malaga kwam een substantiële groep Nederlanders terecht bij de vaatchirurg Alejandro Rodriguez Morata. In zijn commerciële praktijk ondergaan patiënten ingrijpende en soms onomkeerbare operaties: het omleggen van darmtrajecten, preventief weghalen van de blinde darm en zelfs het verplaatsen van een nier. Zulke ingrepen zouden in Nederlandse ziekenhuizen ondenkbaar zijn en ontbreken doorgaans wetenschappelijke onderbouwing voor hun effectiviteit.
De kosten zijn hoog: trajecten in Malaga bedragen volgens patiënten grofweg 30.000 tot 120.000 euro. Veel patiënten financieren dit via crowdfunding; ook een Nederlandse patiëntenvereniging, opgericht door zangeres Emma Kok, draagt bij. Morata zegt wekelijks aanvragen uit Nederland te krijgen; Nederlandse patiënten vormen de grootste groep buitenlandse cliënten in zijn praktijk.
Nederlandse beroepsverenigingen van maag-darm-leverartsen, vaatchirurgen en kinderartsen waarschuwen voor de medische risico’s, waaronder darmafsterving, bloedbaaninfecties en andere ernstige complicaties. Diverse vrouwen keerden terug naar Nederland met problemen die behandel nodig hadden in Nederlandse ziekenhuizen. Artsen benadrukken dat er geen robuuste bewijzen zijn dat deze operaties de klachten structureel verhelpen en vinden dat het commercieel aanbieden van dergelijke operaties kwetsbare patiënten en hun wanhoop uitbuit.
Er is ook een kloof in waarneming: veel patiënten ervaren na de operatie verbetering en zien de ingreep als nuttig, terwijl Nederlandse specialisten vaak geen objectieve verbetering constateren en wijzen op een mogelijk placebo-effect. Communicatie tussen buitenlandse chirurgen en Nederlandse zorgverleners schiet geregeld tekort; soms is er geen overdracht van medische gegevens bij terugkeer van de patiënt.
De zaak roept vragen op over grensoverschrijdende commerciële geneeskunde, patiëntgerichtheid en de noodzaak van betere diagnostiek en begeleiding in Nederland voor mensen met complexe, weinig begrepen buikklachten. Medische verenigingen raden terughoudendheid aan en waarschuwen voor de onomkeerbare gevolgen van zulke operaties.