'Meidenhuizen' op WhatsApp populair onder tieners, maar iedereen kijkt mee

In dit artikel:

WhatsApp-kanalen, een functie die sinds september 2023 beschikbaar is, worden onder jonge meisjes (gemiddeld rond 13 jaar) populair als alternatief voor klassieke groepsapps. In die zogenaamde 'meidenhuizen' plaatsen meerdere beheerders video's, foto's en soms verkoopjes of dansjes; volgers kunnen content bekijken en reageren, vaak met emoji's. Het blijkt echter dat veel van die kanalen openbaar zijn en iedereen — ook volwassenen — anoniem kan meekijken. "WhatsApp is niet meer zo onschuldig", zegt Loes Pouwels (Radboud Universiteit).

Het grote risico is dat gebruikers de openbare en permanente aard van de gedeelde informatie onderschatten. Meiden delen soms persoonlijke gegevens zoals schoolroosters en huis-werkroutes, wat hen kwetsbaar maakt voor misbruik. Reacties op content kunnen negatieve emoji's of beledigingen bevatten; beheerders zien niet wie die reacties stuurt. Ook tijdelijke groepsapps die worden aangemaakt voor 'audities' voor nieuwe beheerders zijn vaak via uitnodigingslinks voor iedereen toegankelijk, wat ongewenste deelnemers aantrekt.

Experts — waaronder mediapedagoog Jacqueline Kleijer, Freek Zwanenberg van Bureau Jeugd & Media en Hilde Brons (VU) — merken dat jongeren bedreven zijn in het gebruik van sociale media maar naïef in privacybewustzijn. Ouders letten vooral op schermtijd en weten vaak niet van de nieuwe, Instagram-achtige functies van WhatsApp (statussen, community-achtige kanalen), waardoor ze ten onrechte denken dat hun kinderen alleen met bekenden communiceren.

Advies van de deskundigen is om het gesprek thuis te openen en interesse te tonen zonder te veroordelen: vraag wat kinderen doen op die kanalen, wie alles kan zien en hoe ze omgaan met vervelende opmerkingen. Dergelijke open communicatie helpt kinderen risico's te begrijpen en eerder hulp te zoeken als er iets misgaat.