Jong bedrijf kweekt mos dat groeit op beton - en dat scheelt zo 8 graden Celsius

In dit artikel:

Het Delftse bedrijf Respyre ontwikkelt beton waarop mos kan groeien. Daarmee wil het verstedelijkte gebieden vergroenen en de gevolgen van hitte, luchtvervuiling en geluid in steden beperken. Het idee ontstond nadat een spoorinfrabedrijf de TU Delft vroeg hoe spontane mosgroei op beton kon worden tegengegaan. Onderzoekers draaiden die vraag om en onderzochten hoe beton juist geschikt kon worden gemaakt voor mos.

Voormalig student civiele technologie Auke Bleij zag in het onderzoek een commerciële toepassing en richtte Respyre op met Adil Aarouss. Het bedrijf ontwikkelde bioreceptief beton en een biologisch afbreekbare, wateraantrekkende coating waarin mossporen kunnen worden verwerkt. Die laag moet vocht vasthouden, aan beton hechten en op grote oppervlakken vernevelbaar zijn. Dat ontwikkeltraject verliep moeizaam: eerdere coatings lieten los, droogden te snel uit of verhinderden het ontkiemen van de sporen.

Respyre kweekt inmiddels twaalf mossoorten in een laboratorium in Leiden. De onderneming werkt aan 26 projecten met een gezamenlijk oppervlak van ongeveer 4.500 vierkante meter. Het mos kan volgens Aarouss een betonnen wand tot acht graden afkoelen, fijnstof uit de lucht halen en geluid dempen. Tijdens droge perioden gaat het mos in een ruststand; de kleur verandert dan, maar het herstelt wanneer er weer vocht beschikbaar is. Veel wanden krijgen bovendien een eenvoudig irrigatiesysteem.

Voor de projecten worden verschillende soorten gecombineerd. Sommige soorten vestigen zich tijdelijk en verspreiden sporen, terwijl andere langer blijven staan. Zo ontstaat na verloop van tijd een zichzelf afwisselende begroeiing. Mos is volgens het bedrijf praktischer dan klimop op plekken waar geen grond beschikbaar is of waar zeer hoge gevels moeten worden vergroend. De wanden vragen, afgezien van irrigatie, weinig onderhoud en kosten ongeveer 65 euro per vierkante meter, exclusief bevestiging.

Respyre richt zich voorlopig op utiliteitsbouw in de Benelux en Duitsland. De oprichters willen doorgroeien van uitvoerder van afzonderlijke projecten naar leverancier van een product dat uiteindelijk ook door particulieren kan worden gebruikt. Daarvoor is een investeringsronde gestart met een doelbedrag van 1,5 miljoen euro. Ook internationale uitbreiding staat op de planning.