Joke van Leeuwen en Ariane Schluter geven zes vrouwenlevens kleur met strijkkwartetten van Haydn
In dit artikel:
In Een flat met duizend ramen verbindt schrijfster Joke van Leeuwen zes korte vrouwenverhalen met Joseph Haydns Zonnekwartetten. Ieder verhaal – van een vrouw die meent dat de stem van een violist nog in een achtergelaten kast leeft tot een zwangere die tegen haar ongeboren kind praat, en van een dochter die bij haar oorlogsfotograaf‑vader intrekt tot een vrouw die na een auto‑ongeluk ondersteboven in haar auto hangt – correspondeert met een van Haydns kwartetten. Die combinatie van verwondering, melancholie en soms humor weerspiegelt wat Van Leeuwen en Haydn gemeen zouden hebben, aldus de makers.
Het project is een opdracht van de Strijkkwartet Biënnale en werd theatraal vormgegeven door componist Primo Ish‑Hurwitz. In Amsterdam en tijdens repetities in Muziekhaven Zaandam werken actrice Ariane Schluter (zij spreekt alle zes vrouwen) en het Weense Chaos String Quartet nauw samen met zes hedendaagse componisten (Ish‑Hurwitz, Richard Ayres, Jan‑Peter de Graaff, Frieda Gustavs, Hanna Kulenty en Boris Bezemer). Muziek en tekst smelten zodanig samen dat de uitvoerenden elkaar muzikaal aanvullen: “Het voelt alsof Ariane en wij een kwintet zijn,” zegt cellist Bas Jongen van het ensemble.
Regisseur Jos van Kan benadrukt hoe de voorstelling ook met elektronica experimenteert — bijvoorbeeld om het binnenwereld‑perspectief van het ongeboren kind te kleuren — en hoe het publiek wordt uitgenodigd om net als de personages naar de kwartetten te luisteren en te reflecteren. Volgens Jongen toont de kruisbestuiving tussen Haydn en de hedendaagse componisten iets anders dan het stereotiepe beeld dat Haydns bijna zeventig strijkkwartetten op elkaar zouden lijken: in deze context komen de uiteenlopende gemoedstoestanden en verhalende capaciteiten van die werken sterk naar voren.
Een flat met duizend ramen – Haydn Reframed met Ariane Schluter en het Chaos String Quartet is te zien tijdens de Strijkkwartet Biënnale (24–31 januari). De voorstelling onderzoekt hoe oude muziek en moderne composities elkaar kunnen spiegelen en versterken, en hoe literatuur en kamermuziek samen nieuwe betekenislagen kunnen scheppen.