Johan Remkes na turbulent jaar: 'Ik kan een aantal dingen niet meer, maar we hebben het naar ons zin'
In dit artikel:
Johan Remkes (74), jarenlang de gevierde ‘Nationale Probleemoplosser’ van Nederland — bekend van dossiers als stikstof, de bevingsschade in Groningen en het vlot trekken van kabinetsonderhandelingen — moest een jaar geleden abrupt rust nemen door een ernstige hersenontsteking. In een interview met zijn vrouw Nicolette Pinkster (58) blikt hij terug op die plotselinge medische crisis, het herstel en de gevolgen voor werk en privé.
Wat er gebeurde: na een weekendje weg vond Nicolette haar man met hoge koorts en verward in een stoel. Een huisarts dacht aanvankelijk aan sepsis mogelijk door een longontsteking; Remkes werd per ambulance opgenomen en na twee nachten weer ontslagen. Toen zijn toestand de weken daarna verslechterde — hij viel weg, at nauwelijks en had moeite met woorden — drong Nicolette aan op verder onderzoek. Uiteindelijk maakte een neuroloog duidelijk dat het om een hersenontsteking (encefalitis) ging. Voor de familie was het zowel een verpletterende als verhelderende diagnose: “Ze zeiden dat de meeste mensen vertrekken naar een tehuis om te sterven,” zegt Remkes, wat de ernst van de situatie illustreert.
Gevolgen voor werk en leven: de ziekte betekende vrijwel het einde van Remkes’ actieve politieke loopbaan. Voor iemand die decennia in hoge functies zat (onder meer gedeputeerde, Kamerlid, minister, formateur, Commissaris van de Koning en waarnemend burgemeester) was het een gedwongen afbouw van een leven in de hoogste versnelling. Remkes erkent dat hij sommige dingen nu niet meer kan: hij is sneller moe en zoekt af en toe naar namen of woorden. Tegelijk is er dankbaarheid dat hij het heeft overleefd; het paar kon onlangs nog een autorondreis door Italië maken.
Privéleven en aanpassing: het dagelijkse leven is omgekeerd — waar vroeger Remkes vaak weg was voor werk, draait het nu om gezamenlijke beslissingen en zorg. Nicolette beschrijft de omslag: afspraken, thuis eten, en minder vrijheid om spontaan langer op een terras te blijven. Kleine gewoonten blijven: Remkes rookt nog steeds en weegt het ongemak van stoppen niet op tegen het genot. De kennismaking van het stel gaat terug tot de vroege jaren ’90 in Groningen; ze trouwden in 2009 en Koos sinds kort in een huis uit het begin van de zeventiende eeuw.
Reflectie op loopbaan en politiek: Remkes kijkt met tevredenheid terug op zijn loopbaan en voelt zich erkend voor zijn pragmatische, directe aanpak. Hij noemt de sfeer in politiek Den Haag momenteel te hard en was verontwaardigd over suggesties tijdens de formatie dat hij overmatig zou drinken. In het boek over zijn leven, dat journalisten Thijs Broer en Peter Kee schreven na 2,5 jaar werk, komen ook onverwachte wendingen naar voren — zo werd hij ooit gebeld met de vraag of hij premier wilde worden; hij besloot daar niet op in te gaan.
Slotbeeld: in de tuin van zijn monumentale huis in Groningen oogt Remkes milder en meer huiselijk dan vroeger. Ondanks beperkingen en een turbulent jaar is er een gevoel van tevredenheid: hij mist sommige werkzaamheden, maar ervaart ook rust en waardering. Het stel benadrukt dat vooruitgang mogelijk is; in januari had dit interview nog niet gekund, zegt Nicolette — een teken van herstel, zij het met blijvende gevolgen.