Jeugdzorg wil softere aanpak van jonge criminelen: 'Heeft het meeste effect'

In dit artikel:

Jeugdreclasseerders in Nederland vragen jaarlijks 30 miljoen euro extra voor een landelijke invoering van een nieuwe, ‘zachtere’ maar wetenschappelijk onderbouwde aanpak van jeugdcriminaliteit. Organisaties als Jeugdzorg Nederland en Partners voor Jeugd (bestuurder Pim van Uchelen) stellen dat het huidige accent op controle, toezicht en straf niet meer werkt om jongeren op het rechte pad te krijgen.

De aanleiding is dat jongeren steeds complexere problemen hebben: naast delicten kampen zij vaak met schooluitval, huisvestingsproblemen en psychische klachten. In steden komt ernstig geweld, ronseling door zware criminelen en cybercriminaliteit vaker voor. Traditionele instrumenten zoals enkelbanden verliezen hun effect doordat digitale middelen contact met criminele netwerken mogelijk houden. “Het is niet te doen om met toezicht te voorkomen dat jongeren digitaal verkeerde contacten onderhouden,” zegt Van Uchelen; daarom zou inzet gericht moeten zijn op motivatie en het versterken van banden met gezin en samenleving.

Recidivecijfers zijn sinds 2018 niet verder gedaald en naar schatting 35–50% van de jonge delinquenten vervalt in oud gedrag. De voorgestelde methode betrekt jongeren en hun omgeving actiever bij reclassering en richt zich op herstel en heropvoeding, wat volgens de pleitbezorgers meer effect heeft dan de harde lijn.

De extra 30 miljoen komt bovenop de huidige 69 miljoen en moet ook regionale verschillen in aanpak verkleinen. Met het geld kan onder meer ervaringsexpertise (ex‑gedetineerden) worden ingezet; jeugdreclassering kent minder personeelstekorten dan reguliere jeugdzorg. Of de investering er komt is onzeker: jeugdzorg wordt door gemeenten ingekocht en er is politieke discussie nodig, aldus Van Uchelen. Ter vergelijking: de maatschappelijke kosten van jeugdcriminaliteit worden op ongeveer 2,6 miljard euro per jaar geschat.