Jeugdtrauma's en latere gezondheidsklachten

In dit artikel:

Indepen start een nieuwe reeks over de verslechterende geestelijke gezondheid in Nederland. De serie, geschreven door Antoon Makkée onder pseudoniem, behandelt onder meer signalen van het CBS en Trimbos, opvoeding, probleemwijken en de invloed van politiek. De eerste aflevering gaat over de gevolgen van een moeilijke of traumatische jeugd voor de gezondheid op latere leeftijd.

Centraal staat het begrip ACE, een afkorting van Adverse Childhood Experiences. Daaronder vallen onder meer mishandeling, verwaarlozing en problemen binnen het gezin, zoals scheiding, huiselijk geweld of een overlijden. Volgens de aangehaalde ACE-onderzoeken kunnen herhaalde stress en trauma tijdens de jeugd de ontwikkeling van het brein en zenuwstelsel beïnvloeden. Dat kan later doorwerken in onder meer het hormonale en immuunsysteem.

De huidige ACE-vragenlijst bestaat uit tien ja/nee-vragen over de periode tot het achttiende jaar. Elk bevestigend antwoord in een categorie levert één punt op. Een score van één tot drie hangt gemiddeld samen met een beperkte stijging van gezondheidsrisico’s, waarbij steunende relaties en andere beschermende factoren de gevolgen kunnen verzachten. Vanaf vier punten neemt volgens vooral Amerikaanse statistieken het risico duidelijk toe op onder meer depressie, alcoholmisbruik, zelfmoordpogingen, hart- en vaatziekten en een kortere levensverwachting.

Een hoge ACE-score bepaalt volgens het artikel niet automatisch iemands toekomst en is geen diagnose, maar een screeningsinstrument. Liefdevolle relaties, sociale steun, toegang tot geestelijke gezondheidszorg en traumagerichte therapie kunnen bescherming bieden. Ook wordt gewezen op de neiging van mensen met vergelijkbare jeugdervaringen om elkaar op te zoeken in vriendschappen en relaties. Bewust kiezen voor gezonde contacten en afstand nemen van schadelijke relaties kan daarom helpen, al kan dat ingrijpende veranderingen vereisen.