Jetten wil veto van EU-lidstaten inperken: dit is wat u moet weten
In dit artikel:
Premier Rob Jetten pleit er tijdens zijn eerste bezoek aan Brussel als minister-president voor dat de EU minder vaak op basis van unanimiteit moet beslissen. Hij wees het recente Hongaarse veto op een laatste moment geblokkeerde lening van 90 miljard euro voor Oekraïne aan als voorbeeld van hoe het huidige systeem tot verlamming kan leiden en het vertrouwen van kiezers schaadt.
Het veto van premier Viktor Orbán kwam ondanks een eerder politiek akkoord waarin Hongarije, Slowakije en Tsjechië steun hadden toegezegd aan wijzigingen in de EU-begrotingsregels in ruil voor vrijstelling van gezamenlijke leningen. Orbáns blokkade wekte vooral bij linkse partijen veel weerstand. Orbán zelf benadrukt liever te zoeken naar een diplomatieke oplossing voor het conflict in Oekraïne en toont terughoudendheid bij het financieren van extra militair materieel; daarnaast spelen spanningen over de doorgifte van Russisch gas via een pijplijn die Oekraïne passeert.
Jetten zei dat lidstaten gemaakte afspraken in de Raad moeten respecteren en dat de Europese Commissie moet ingrijpen als dat niet gebeurt. Hij waarschuwde dat Europa te traag kan reageren op urgente kwesties en riep EU-landen op de komende maanden hun steun aan Oekraïne te verstevigen — temeer daar Amerikaanse hulp lijkt af te nemen. Nederland wil volgens hem meer verantwoordelijkheid nemen en levert actief betrokken beleid binnen de EU.
Over uitbreiding van de Unie stelde Jetten dat het momenteel nog te vroeg is om een toetredingsdatum voor Oekraïne vast te leggen, ondanks opmerkingen van president Zelensky over 2027. Wel wil hij met Oekraïne blijven samenwerken aan de hervormingen die lidmaatschap dichterbij moeten brengen.
Kortom: Jetten gebruikt het Hongaarse veto als argument voor minder unanimiteitsbesluitvorming en een daadkrachtiger EU-beleid richting Oekraïne, terwijl hij tegelijk inzet op een herstel van actieve Nederlandse betrokkenheid binnen de Unie. Een structurele verandering van de unanimiteitsregel blijft politiek gevoelig en vergt ingrijpende procedures.