Jetten koopt PRO en Volt met de WW, en in een geheim coalitiestuk mag het onderwijs straks 1,2 miljard euro ophoesten

In dit artikel:

Een door de NOS onthulde coalitieafspraak bepaalt dat het onderwijs vanaf 2031 mogelijk 1,2 miljard euro moet inleveren. D66, VVD en CDA hebben afgesproken een tekort van 3 miljard euro op te vangen als de beoogde besparingen op de sociale zekerheid onvoldoende opleveren. De afspraak stond aanvankelijk niet in het document dat de Tweede Kamer voor de begrotingsbehandeling ontving.

De korting zou worden uitgevoerd via een lagere prijsbijstelling: ministeries worden dan niet volledig gecompenseerd voor stijgende lonen en prijzen. Defensie, Infrastructuur en Justitie blijven buiten schot, waardoor volgens de afspraak ongeveer de helft van de bezuiniging bij het onderwijs terechtkomt. Op een onderwijsbegroting van 57 miljard euro betekent dat vanaf 2031 een vermindering van 1,2 miljard. Ook het Klimaat- en Energiefonds zou circa 200 miljoen euro verliezen.

De regeling hangt samen met de positie van het minderheidskabinet van premier Rob Jetten (D66). PRO en Volt steunden de begroting onder de voorwaarde dat voorgenomen kortingen op de WW en WIA van tafel gingen. Als die besparingen niet op een andere manier worden gevonden, moet minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken met vakbonden en andere partijen alsnog geld vrijmaken. Volgens het artikel is dat onzeker, omdat vakbonden juist opnieuw over de WIA willen onderhandelen.

Jetten sprak publiekelijk alleen over ‘aanvullende voorstellen’ bij tegenvallende besparingen, zonder de onderwijsmaatregel toe te lichten. Het artikel bekritiseert daarom de geheime besluitvorming en het feit dat de gevolgen pas na de volgende verkiezingen zichtbaar worden. Een lagere prijsbijstelling kan volgens de auteur de financiële ruimte van scholen voor personeel, bijles en energiekosten beperken. Jetten zou de volledige coalitieafspraak nog vóór het debat over de Financiële Beschouwingen naar de Kamer sturen. Onderwijsminister Rianne Letschert moet zich daar uitspreken over de mogelijke korting op haar sector.