Jessica Gottenbos schildert iconen: 'Ik vind het magisch. Je begint met een plank, en eindigt met een heilige'

In dit artikel:

Al zo’n twintig jaar schildert de geïnterviewde orthodoxe iconen. De belangstelling ontstond na een reis naar Noord-Macedonië, waar de kerkinterieurs diepe indruk maakten. Kort daarna volgde ze in Nederland een cursus. Vooral het ambachtelijke proces, de symboliek en de kunsthistorische achtergrond spraken haar aan.

Een icoon ontstaat op een houten plank die met lijm, linnen en meerdere lagen krijt wordt voorbereid. Na het overbrengen van de voortekening schildert ze van donker naar licht: eerst de diepste kleuren, daarna steeds lichtere lagen voor de gewaden, plooien en gezichten. Door die werkwijze krijgt het schilderen een meditatief karakter; ze ervaart het bijna als een gebed en raakt volledig in een creatieve flow.

Volgens orthodoxe gelovigen is een icoon geen gewoon schilderij, maar een verbinding tussen het hemelse en aardse en een vertegenwoordiging van een heilige. Haar eigen iconen hangen deels thuis en in haar atelier, maar ze schildert ook voor vrienden. In de afgelopen jaren organiseerde ze samen met docent Simon Koopman negen schilderreizen naar Macedonië. Daar werden de gemaakte iconen door een priester ingewijd; in Nederland kiest ze daar meestal niet voor.

Het schilderen heeft haar belangstelling voor licht en techniek in de kunst verdiept en bracht haar dichter bij het vroege christendom en haar eigen spiritualiteit. Momenteel werkt ze aan een icoon van Sint-Nicolaas, die in de oosters-orthodoxe traditie wordt vereerd als genezer en wonderdoener, los van het Nederlandse Sinterklaasbeeld.