Jesse R. onthoofdde zijn moeder: 'Ik ben ziek, dat is mijn moeder fataal geworden'

In dit artikel:

Op 16 april vorig jaar pleegde een man aangeduid als R. in Hellevoetsluis een extreem gewelddadige moord op zijn moeder; dat feit staat onomstotelijk vast en R. heeft het zelf bekend. De zaak ligt nu bij de rechtbank in Dordrecht, waar het centrale vraagstuk niet meer is óf hij het deed, maar in welke mate hij daarvoor strafrechtelijk verantwoordelijk gehouden kan worden.

Volgens R. verkeerde hij op het moment van de daad in een psychose. Hij rapporteerde angstwekkende wanen: hij geloofde dat het huis vergiftigd was en dat hij door een ‘opdracht’ van prinses Beatrix gedwongen werd zijn moeder te doden. Uit paniek ging hij een bouwmarkt binnen, overwoog meerdere wapens en kocht uiteindelijk een bijl. Tijdens de moord, terwijl het slachtoffer aan het lunchen was, werd ze met zwaar geweld aangevallen — verdedigingsbreuken in haar armen wijzen op verzet — en uiteindelijk onthoofd. R. legde uit dat hij dacht dat hij het hoofd moest spiesen op het paleishekje om een vermeende dreiging vanuit zijn waanbeelden het hoofd te bieden.

Na de moord reed R. over de snelweg met het hoofd in een tas; op de A4 werd hij door de politie klemgereden en aangehouden. Het partner van het slachtoffer vond kort na de gebeurtenis het onthoofde lichaam en omschreef in de rechtszaal het huis als een “groot bloedbad”: bloed overal, angst dat R. terug zou komen en blijvende traumatische beelden. Ook R.’s jongere broertje sprak via zijn advocaat en worstelde met het onbegrip over hoe iemand zijn moeder zoiets kan aandoen, terwijl hij erkent dat ziekte bestaat.

Deskundigen van het Pieter Baan Centrum (PBC) hebben R. onderzocht en komen tot de conclusie dat hij volledig ontoerekeningsvatbaar was tijdens het delict; juridisch betekent dat dat hij volgens die experts niet aan zijn daden toegerekend kan worden. R. was enkele maanden voor de moord gestopt met antipsychotica vanwege bijwerkingen; sinds arrestatie krijgt hij andere medicatie die volgens hem beter werkt. Tijdens de zitting toonde hij berouw en sprak hij de wens uit ooit weer een normaal leven op te bouwen.

Later op de zitting zullen PBC-deskundigen hun bevindingen toelichten en zal de officier van justitie de eis bekendmaken. Als de rechtbank de deskundigen volgt, ligt het voor de hand dat de rechtbank kiest voor verplichte geestelijke gezondheidszorg in plaats van een regulier gevangenisstraftraject — een gebruikelijke uitkomst bij ontoerekeningsvatbaarheid in Nederland.