Je huis kan wél van het gas af met een standaard stroomaansluiting
In dit artikel:
De provincie Utrecht kondigde op 21 april aan dat zij grotendeels een stopzetting invoert op nieuwe en zwaardere stroomaansluitingen; vanaf 1 juli 2026 komen ook huishoudens in de provincie op een wachtlijst voor zwaardere aansluitingen. Eerder bracht de gemeente Utrecht een impactanalyse uit waarin staat dat veel verduurzamingsmaatregelen – zoals warmtepompen, inductiekoken en laadpalen – om zwaardere aansluitingen zouden vragen en dat dit naar schatting 70% van de woningen raakt, waardoor geplande maatregelen voorlopig niet doorgaan.
Tegen die stelling verzetten belangenbehartigers en installatiebedrijven zich. Henry Lootens van Fedet en Mathijs Dijkstal, directeur van een groot installatiebedrijf, zeggen dat in de praktijk de meeste woningen geen 3-fasen aansluiting nodig hebben om van het gas af te gaan. Volgens hen volstaat in veruit de meeste gevallen een standaard 1-fase aansluiting van 25 of 35 ampère, mits het gebruik wordt gedoseerd. Voorbeeld: een 1-fase 25A levert ongeveer 5,75 kW, 35A ongeveer 8,05 kW, terwijl een 3x25A 3-fase aansluiting circa 17,25 kW biedt. Lootens rekent voor dat een huishouden met de kleinste 25A-aansluiting op jaarbasis veel meer kWh zou kunnen gebruiken dan een gemiddeld all-electric huis nodig heeft.
Praktische oplossingen zoals dynamisch laden bij laadpalen en plannen van het opladen (bijvoorbeeld ’s nachts) beperken volgens installateurs de noodzaak tot netverzwaring. Moderne laadpalen passen hun laadsnelheid automatisch aan als er tegelijkertijd andere grote verbruikers aanstaan. Ook geeft een aantal ervaringsvoorbeelden aan dat oudere woningen met een 1-fase 35A-aansluiting prima volledig elektrisch gemaakt kunnen worden zonder meterupgrade; klimaatspecialist Heleen Ekker laadt bijvoorbeeld twee elektrische auto’s en runt een warmtepomp en zonnepanelen op zo’n aansluiting.
Tegelijkertijd is er een structurele reden voor de provinciale maatregel: het elektriciteitsnet in Nederland wordt intensiever belast nu huizen elektrificeren en de ambitie bestaat fossiele brandstoffen in de komende decennia uit te faseren. De aansluitstop raakt vooral nieuwbouw en de realisatie van nieuwe gasloze woningen, omdat nieuwbouw vaak standaard met een 3-fasen aansluiting wordt uitgevoerd en extra capaciteit daarvoor nodig is. Ook speelt mee dat veel huishoudens (naar schatting zo’n 70%) thuis niet kunnen laden door gebrek aan eigen oprit of laadpaal, waardoor publieke infra een belangrijke rol blijft spelen.
Toezichthouder ACM pleit ervoor dat netbeheerders flexibeler energiecontracten en slimmer aanbod ontwikkelen om vraag en aanbod beter te sturen. Conclusie: voor veel bestaande woningen is grootschalige meterverzwaring niet per se vereist, maar wie veel zware apparaten tegelijk wil gebruiken of nieuwbouw plant, kan wél tegen wachttijden of extra kosten aanlopen.