Japanse keizer op bezoek: 'Nu zie ik hem eindelijk in het echt'

In dit artikel:

Op de Dam in Amsterdam begon keizer Naruhito woensdag officieel aan zijn staatsbezoek aan Nederland met een plechtige kranslegging bij het Nationaal Monument. Hij en keizerin Masako maakten een diepe buiging en waren eerder die ochtend ontvangen door koning Willem‑Alexander en koningin Máxima; de koning en de keizer inspecteerden samen de erewacht. Premier Jetten, burgemeester Femke Halsema en verschillende ministers stonden op de blauwe loper klaar om het paar te verwelkomen.

De keuze voor de kranslegging verwijst nadrukkelijk naar het gedeelde, pijnlijke verleden: onder de Japanse bezetting van Nederlands‑Indië (1942–1945) vielen in gevangenkampen en bij dwangarbeid tienduizenden slachtoffers, een bladzijde uit de geschiedenis die zich afspeelde tijdens het keizerschap van Naruhito’s grootvader Hirohito. Die geschiedenis leidde in 1971 tot felle protesten bij het bezoek van Hirohito, met demonstraties op Schiphol en agressieve incidenten.

Ditmaal bleef het ceremonieel rustig — deels toegeschreven aan de verzoenende toon van Naruhito’s vader Akihito, die tijdens zijn eigen bezoek en zijn keizerschap eerder excuses en vredesboodschappen heeft geuit. Op de Dam stonden veel nieuwsgierigen langs de route; sommigen zwaaiden met Japanse vlaggetjes, anderen klaagden toen de politie kort voor de ceremonie toeschouwers enkele meters naar achteren verplaatste.

Er waren ook persoonlijke reacties: de Japanse Tomie Koshimizu, die sinds november in Nederland woont, was blij de keizer eindelijk in levende lijve te zien. De 10‑jarige Charlie had speciaal school overgeslagen om een glimp op te vangen en overwoog zelfs een klacht tegen de politie omdat hij niet dichterbij mocht komen.

Tegelijkertijd voerden nabestaanden en belangenorganisaties een stille protesthoudin g. Een groep van Indisch platform 2.0 stond bij hotel Krasnapolsky, afgescheiden achter een zwart hek, en uitte teleurstelling dat zij niet direct bij de kranslegging aanwezig mochten zijn. Peggy Stein, wiens opa als dwangarbeider aan de Birma‑spoorlijn werkte, zei begrip te hebben voor het bezoek maar betreurde het gebrek aan zichtbare erkenning voor oorlogsslachtoffers en nabestaanden.

De groep kreeg alsnog toestemming om de ceremonie vanuit het hotel te volgen; zij zagen daarbij ook de urn in het Nationaal Monument waarin grond van erevelden in Indonesië is opgenomen — een symbolische verwijzing naar familieleden die daar begraven liggen. Met een kleine, ingetogen herdenking wilden de nabestaanden hun aanwezigheid en pijn benadrukken en hopen dat die boodschap bij de keizer aankomt.

Kort samengevat: Naruhito’s staatsbezoek begon plechtig en relatief rustig, met aandacht voor historische verantwoordelijkheden, maar het bracht ook naar voren dat veel nabestaanden blijven aandringen op meer zichtbaarheid en erkenning voor de slachtoffers van de Japanse bezetting.