Japan sleutelt verder aan pacifismeregels en staat export van wapens toe
In dit artikel:
Premier Sanae Takaichi kondigde dinsdag aan dat Japan voortaan militair materieel mag exporteren naar zeventien bevriende landen. Daarmee wordt een belangrijke rem op de Britse naoorlogse pacifistische koers versoepeld: Tokyo wil nu bijvoorbeeld niet-dodelijke systemen zoals radars en mijnenvegers, maar onder voorwaarden ook dodelijke wapens als tanks en schepen leveren.
De nieuwe regels maken een onderscheid tussen niet-dodelijk en dodelijk materieel. Levering van dodelijke wapens vereist toestemming van de Japanse Nationale Veiligheidsraad en er blijft een verbod op verkoop aan landen die in oorlog verkeren — tenzij een uitzondering noodzakelijk wordt geacht voor de Japanse nationale veiligheid. Takaichi benadrukt dat samenwerking in defensiematerieel nodig is omdat geen enkel land zijn veiligheid alleen kan garanderen.
De stap past in een bredere verschuiving: sinds de grondwet van 1947 vermijdt Japan militaire inzet, maar de zelfverdedigingsmacht (SDF) is geleidelijk sterker geworden. Premier Takaichi heeft het defensiebudget naar bijna 2 procent van het bbp verhoogd en zet de SDF onder meer in voor oefeningen bij de Filipijnen; deze week nemen 1.400 militairen en een schip deel aan een grote oefening waaraan Japan eerder alleen als waarnemer meedeed.
Achtergrond voor de versoepeling zijn oplopende spanningen rond Taiwan en de Zuid-Chinese Zee en bezorgdheid over China’s militaire opbouw. Tegelijk vreest Tokyo dat de Amerikaanse steun — met circa 50.000 troepen in Japan — minder focus krijgt door conflicten elders. Vorige week werd een groep NAVO-afgevaardigden in Tokio gastvrij ontvangen.
Regionale en binnenlandse reacties lopen uiteen: de Filippijnen verwelkomen de maatregel en Japanse defensiebedrijven zoals Mitsubishi Heavy Industries zien kansen voor grotere orders en productiviteitswinst. China reageerde bezorgd en in Japan zelf protesteerden tienduizenden mensen om het pacifistische karakter van de constitutie te verdedigen. Takaichi probeert die zorgen te sussen en zegt dat de fundamentele vredesprincipes van Japan niet veranderen.