Jan Riemeijer (51) komt niet namens CDA maar Hart voor Westerkwartier in de gemeenteraad. Het mag, 'maar het is sneaky'
In dit artikel:
Jan Riemeijer (51) uit Zuidhorn — aanvankelijk lijsttrekker van het CDA in de gemeente Westerkwartier — richtte kort na de gemeenteraadsverkiezingen zijn eigen lokale partij op: Hart voor Westerkwartier. Ondanks dat hij vlak voor de verkiezingen openbaar maakte dat hij zijn werkzaamheden voor het CDA neerlegde omdat hij verdachte is in een fraudeonderzoek rond coronasteun, stond zijn naam al op de CDA-kandidatenlijst. Riemeijer rekent de 831 stemmen die op de nummer 1 van het CDA vielen als persoonlijke voorkeursstemmen en laat zich woensdag 1 april installeren als eenmansfractie in de gemeenteraad. Zijn strafzaak staat gepland voor oktober.
De actie van Riemeijer stuit op verontwaardiging en morele kritiek. Frank Hindriks, hoogleraar ethiek en politieke filosofie, noemt het “sneaky” en kwalificeert de gang van zaken als politieke rommelarie; hij vindt het opportunistisch dat Riemeijer aanvankelijk zei geen zetel te zullen innemen en daar vervolgens toch op terugkomt. Ook leeft de vraag wat kiezers die onbewust op de CDA-lijst stemden hiervan vinden en of samenwerking met andere raadsleden nog wenselijk is.
Juridisch is Riemeijers stap echter toelaatbaar. Emeritus hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga wijst op de Kieswet: eenmaal gekozen volksvertegenwoordigers zijn onafhankelijk en onweerstaanbaar — partijen kunnen een zetel niet zomaar opeisen of intrekken. Wat in het publieke debat vaak als “zetelroof” wordt bestempeld, is volgens Elzinga precies iets wat de Kieswet moet voorkomen om te voorkomen dat partijen te veel greep krijgen op individuele raadsleden.
Belangrijke achtergrond: het CDA in Westerkwartier vraagt van raadsleden een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG); die procedure liep mis bij Riemeijer omdat hij verdachte is in het fraudeonderzoek. Riemeijer zegt zelf op 10 maart alsnog een VOG te hebben gekregen, benadrukt zijn onschuld en wil zijn zetel gebruiken om te werken voor “kwetsbare inwoners, ondernemers, boeren en agrariërs.” Hij zegt open te staan voor gesprek met het CDA, maar koos bewust voor een nieuwe politieke koers omdat hij geen voorbarig oordeel wilde accepteren.
Kortom: juridisch staat Riemeijer in zijn recht door zich als gekozen vertegenwoordiger onafhankelijk op te stellen, maar politiek en ethisch levert zijn omslag kritiek en onrust op in de lokale arena. De installatie vindt plaats op 1 april; de inhoudelijke beoordeling van zijn integriteit gebeurt in de lopende rechtszaak in oktober.