Jan Lenferink (1945-2026): onbevangen talkshowpionier zorgde voor revolutie op tv

In dit artikel:

Jan Lenferink is overleden. De programmamaker, geboren op 9 december 1945 in Dalfsen, werd bekend als de drijvende kracht achter RUR, de invloedrijke late‑night talkshow die in de jaren tachtig het Nederlandse televisielandschap veranderde.

Na studies Nederlands en psychologie in Nijmegen werkte Lenferink aanvankelijk als docent. In de jaren zeventig verhuisde hij naar Amsterdam, deed radiowerk voor VPRO en VARA en debuteerde op tv in 1973. In het nachtleven van de stad sloot hij vriendschap met Gert‑Jan Dröge; hun samenwerking in discotheek Richter leidde tot een zondagmiddagpraatprogramma dat Veronica in 1983 op de late avond voortzette als RUR (Rechtstreeks vanuit Richter). De formule — een losse, soms prikkelende interviewstijl, brede gastenkeuze en een sfeer waarin elk moment iets onverwachts kon gebeuren — sloeg aan bij miljoenen kijkers.

Lenferink was niet de gladste presentator: zijn licht nerveuze voorkomen en milde stotter maakten hem juist toegankelijk en oprecht. Goed voorbereid en scherp van tong, kon hij even gemakkelijk kunstenaars en sekswerkers aan het woord laten als politici en wetenschappers. Die combinatie van cultuur, ernst en sensatie maakte RUR tot een cultureel fenomeen en bracht hem symbool te staan voor de opkomende yuppengeneratie van de jaren tachtig.

Veronica stopte begin jaren negentig na bijna 200 afleveringen, maar Lenferink bleef het format later nog eens op RTL4, RTL5 en in 2002 op SBS proberen. Niet alle pogingen hadden hetzelfde succes: formats als Lenferink! (1999) en het kortlebige Louter Lenferink vonden geen blijvende plek. In latere jaren werkte hij vooral achter de schermen en als columnist.

RUR liet een leegte achter die niet eenvoudig werd ingevuld; latere late‑nightshows gingen vaak meer voor amusement dan voor de mix van diepgang en provocatie die Lenferink bracht. Zijn handelsmerk — onbeholpen charme, nieuwsgierigheid en het vermogen met uiteenlopende gasten een serieus gesprek te voeren — maakte hem onvergetelijk. In de laatste jaren raakte hij door dementie verzwakt en werd opgenomen in een verzorgingshuis, waar hij afgelopen vrijdag overleed. Over een partner of directe nabestaanden is niets bekend.