Jan Jansen, de man die schoenen bleef dromen, in Amsterdam overleden

In dit artikel:

Jan Jansen, de invloedrijkste Nederlandse schoenontwerper van zijn generatie, is woensdag 10 juni op 85‑jarige leeftijd overleden. Geboren op 6 mei 1941 in Nijmegen, ontwikkelde hij al vroeg een kritische belangstelling voor comfort en vorm — irritatie over oncomfortabele communieschoenen van vroeger leidde tot een leven lang zoeken naar betere oplossingen voor damesschoenen. Na opleidingen in Eindhoven en Waalwijk en een leerperiode in Rome vestigde hij zich in 1963 als zelfstandig ontwerper in Amsterdam.

Jansen koos bewust voor damesschoenen vanwege de vrijheid in vorm en silhouet. Zijn werk combineerde mode, kunst en ambacht; hij vertrok vaak vanuit intuïtie en experimenteerde met sculpturale vormen die tegelijkertijd draagbaar en comfortabel waren. Bekende ontwerpen werden iconisch: de Woody (1969), een moderne draai aan de klomp, en de Rattan of “Bamboeschoen” (1973), die internationale aandacht trok. Ook ontwierp hij al in de jaren zeventig een wedge‑sneaker, decennia voordat die trend doorbrak. Veel modehuizen kopieerden zijn ideeën; Jansen grapte later dat hij misschien de meest gekopieerde schoenontwerper ter wereld was.

Een vaste pijler in zijn werk was zijn langdurige samenwerking met zijn vrouw Tonny, die fungeerde als muze, sparringpartner en keuze‑maker voor kleuren, materialen en prints. Prototypes werden vaak in haar maat gemaakt; hun partnerschap duurde ruim zestig jaar en was zowel persoonlijk als professioneel bepalend voor zijn oeuvre.

Collega’s en kenners roemden Jansen als genereus, toegankelijk en compromisloos: zelfs na faillissementen en tegenslagen bleef hij vernieuwen en op hoge leeftijd nog contact onderhouden met Italiaanse fabrikanten over leesten en productietechnieken. Hij zei ooit dat hij meer ideeën in zijn hoofd had dan hij eruit kon krijgen — een drijfveer die zijn hele carrière karakteriseerde.

Jansen overleed thuis, omringd door naasten, aan kanker. De crematie vindt in besloten kring plaats; zijn as wordt bijgezet in het familiegraf op begraafplaats Rustoord in Nijmegen. Zijn nalatenschap blijft zichtbaar in de Nederlandse designwereld en in schoenen die grenzen tussen mode, kunst en techniek opzochten.