Jacques (74) onderging conversietherapie om van zijn homoseksualiteit te 'genezen': 'Het was een hersenspoeling'
In dit artikel:
Jacques Zonne (74) uit Amsterdam staat op het punt een persoonlijke zege te behalen in een strijd die hem zijn jeugd en grote delen van zijn leven kostte. Op 2 juni biedt hij samen met andere slachtoffers een petitie van bijna achtduizend handtekeningen aan in de Eerste Kamer, waarin gevraagd wordt gebedsgenezing en homoconversietherapie te verbieden en strafbaar te stellen. De Tweede Kamer stemde in september 2025 al in met een verbod, maar de Eerste Kamer beslist op 9 juni definitief; vijf partijen in de Tweede Kamer waren tegen (SGP, ChristenUnie, FvD, PVV en Denk).
Zonne groeide op in een streng-christelijk gezin in Vlaardingen. Toen hij als jonge twintiger via familie bij de evangelische organisatie Youth for Christ terechtkwam, belandde hij in 1972 op De Schuilplaats, een boerderij op de Veluwe waar religieuze conversietherapie plaatsvond. Daar werd hij onder druk gezet zijn homoseksualiteit te belijden, fysiek omringd en fel genezen gebeden en langdurig gecontroleerd: kledingvoorschriften, constante begeleiding, indoctrinerende bijbelteksten en een doop markeerden de zogenoemde ‘herstelperiode’. Na tijdelijke vrijheden en een verhuizing naar een doorgangshuis in Elburg keerde hij terug naar de boerderij toen stafleden ontdekten dat hij clandestien een homoseksueel boekje had gekocht. Na twee jaar vluchtte hij en bouwde een nieuw leven op in Amsterdam.
Vanaf 1979 ging Zonne publiekelijk praten over zijn ervaringen en mobiliseerde hij zich tegen conversietherapie; hij gaf lezingen voor onder meer het COC en verscheen later in televisieprogramma’s en documentaires (onder andere in 2012 en 2019). Desondanks bleef de nasleep van de traumatische behandeling hem achtervolgen: schaamte, zelfverwijt en psychische nood. Toen drie jaar geleden zijn partner overleed en Zonne suïcidale gedachten kreeg, zocht hij hulp bij de landelijke hulplijn en de Regenboogpraktijk, waar psychotherapie hem perspectief bood.
Het wetsvoorstel dat nu ter stemming ligt richt zich specifiek op praktijken die mensen willen veranderen of onder druk zetten vanwege hun seksuele oriëntatie, waaronder verhalen van gebedsgenezingen zoals Zonne die meemaakte. Voor voorstanders betekent de wet erkenning van de schade die deze praktijken veroorzaken en juridische bescherming voor (ex-)slachtoffers; tegenstanders, onder meer in enkele confessionele en populistische partijen, zien hierin conflicten met geloofsvrijheid of andere bezwaren.
Zonne ziet het komende besluit als een mogelijke afsluiting van een lang trauma: een juridische erkenning die hem ruimte kan geven om positiever op zijn leven terug te kijken. Zijn verhaal illustreert hoe religieus aangedreven conversiemethodes decennialang individuele levens konden ontwrichten en waarom veel hulpverleners en mensenrechtenorganisaties wereldwijd aandringen op wettelijk verbod en strafbaarheid van dergelijke praktijken. De petitieoverdracht op 2 juni is zowel een persoonlijk moment voor Zonne als een symbolische stap in de parlementaire afronding van die bredere maatschappelijke discussie.