JA21 wil met initiatiefwet gasputten in Groningen achter de hand houden. 'We zijn van het pad af geraakt'
In dit artikel:
JA21 wil dat de Tweede Kamer alsnog beslist over het openhouden van (een deel van) de gasputten in het Groningenveld. Donderdag dient de partij onder leiding van Joost Eerdmans een initiatiefwet in die moet voorkomen dat alle putten definitief worden volgestort met beton. Eerdmans benadrukt dat het niet gaat om terug naar grootschalige winning, maar om het behouden van een strategische noodvoorraad die alleen in uiterste gevallen benut kan worden.
In 2024 nam een Kamermeerderheid, vanwege de aardbevingsproblematiek in het noorden, het besluit putten te laten volstorten zodat er technisch gezien nooit meer gewonnen kan worden. Volgens Eerdmans was dat een beslissing gedreven door emoties in plaats van door feiten; hij noemt het een „blunder van de eeuw”. Hij stelt dat van de circa 337 noordelijke putten ongeveer 25 procent al definitief is afgesloten, waardoor nog zo’n driekwart formeel niet volledig met beton is volgestort of ontmanteld.
Eerdmans zegt in overleg te zijn met wetenschappers, de Gasunie, TNO en de NAM en wil in wetsvorm vastleggen dat Nederland onder strikte voorwaarden toegang kan houden tot eigen bodemgas bij een noodsituatie. Zijn argumenten: strategische zelfstandigheid in geopolitiek onzekere tijden, risico’s van afhankelijkheid van pijpleidingen uit Noorwegen en LNG uit de VS en het Midden-Oosten, en recente waarschuwingen van deskundigen (zoals de Mijnraad en TNO) over verstoringen door conflicten, politiek onvoorspelbaar beleid en sabotagegevaar. De oorlog in het Midden-Oosten heeft volgens hem de prijs- en leveringsrisico’s nog actueler gemaakt.
JA21 probeert vooral VVD en CDA tot bezinning te bewegen, maar richt zich ook tot D66, GroenLinks/PvdA en SP. Eerdmans wijst erop dat het openhouden van een beperkt aantal putten volgens sommige experts ook kan bijdragen aan bodembrede stabilisatie, onder meer via stikstofinjectie — iets dat onmogelijk wordt zodra alles met beton is gevuld. De kosten van het afsluitproces worden op enkele miljarden geraamd.
Kort gezegd: het voorstel draait om het tijdelijk veiligstellen van een nationale gasreserve en het behouden van optionele toegang tot het Groningenveld, met het oog op energiezekerheid en geopolitieke onrust, tegen de achtergrond van eerdere beslissingen om het veld definitief buiten gebruik te stellen vanwege aardbevingsrisico’s.