JA21 wil Gronings gasveld weer op 'waakvlam': minimale winning als noodreserve
In dit artikel:
JA21-Kamerlid Daniël van den Berg gaat binnenkort een initiatiefwet indienen om het Groningse gasveld als strategische noodvoorraad beschikbaar te houden. Het plan behelst zogeheten gereedheidswinning: het veld op een minimale ‘waakvlam’ laten draaien zodat het snel inzetbaar is bij een leveringscrisis. Van den Berg lichtte zijn voorstel toe bij het hek van de productielocatie Tjuchem, een van de dertig boorlocaties van het Groningenveld. Volgens hem gaat het niet om een heropening voor commercieel gewin, maar om een laatste redmiddel voor de Nederlandse leveringszekerheid.
De waakvlam levert wel degelijk gas en daarmee inkomsten — vlak voor de definitieve sluiting in 2023 werd nog voor miljarden kuub gewonnen, goed voor circa een miljard euro. Van den Berg stelt dat eventuele opbrengsten eerst nodig zijn om het systeem in stand te houden; wat overblijft kan naar schadeherstel en de regio gaan. Hij erkent het gebroken vertrouwen in Groningen na eerdere fouten en aardbevingsschade, maar waarschuwt dat volledige sluiting de optie om later te reageren op een crisis definitief weghaalt.
De plannen stuiten op praktische en politieke bezwaren. Op het veld in Tjuchem blijkt veel apparatuur al te zijn ontmanteld: medewerkers wijzen erop dat compressoren zijn verwijderd en dat de druk uit het systeem is — de sloop maakt herstart technisch lastiger en zet druk op de haalbaarheid van gereedheidswinning. De NAM ziet hernieuwde winning als te riskant en weinig rendabel; Van den Berg vindt daarom dat de staat of een publieke partij (bijv. Energie Beheer Nederland) zo’n strategische voorziening moet beheren, niet een commercieel bedrijf.
Van den Berg wil garanties in de wet opnemen: eerst moet een reeks alternatieven (LNG-import, opslag, Europese afspraken) zijn uitgeput voordat Groningen wordt aangesproken. Hij noemt ook onderzoek naar stikstofinjectie om bodemdynamiek sneller te laten stabiliseren, maar benadrukt dat zo’n maatregel alleen bij aantoonbare veiligheidswinst mag worden ingezet.
Politiek zoekt JA21 nu meer steun dan eerder: PVV, FVD, Groep Markuszower en Mona Keijzer steunen het idee; SGP twijfelt. Van den Berg schat dat zij rond de 45 zetels hebben en hoopt VVD, CDA en D66 te overtuigen. Zijn toezegging blijft dat gaswinning alleen plaatsvindt “als het echt niet anders kan.”