JA21 geeft islamkritiek prominentere plaats in verkiezingsprogramma: Nederlandse cultuur moet 'leidende cultuur' blijven

In dit artikel:

Den Haag — JA21 geeft de islam in het nieuwe verkiezingsprogramma een opvallend prominente plaats: de partij van lijsttrekker Joost Eerdmans wil dat de Nederlandse cultuur de leidende cultuur blijft en wil maatregelen om wat zij ziet als islamisering tegen te gaan. Daarom krijgt de islam een apart hoofdstuk, met concrete voorstellen die vooral gaan over openbare orde, religieus onderwijs en culturele integratie.

Belangrijkste maatregelen
- Strikte scheiding tussen kerk en staat: religieuze bijeenkomsten horen volgens JA21 niet thuis in de openbare ruimte en ambtenaren moeten afzien van deelname aan religieuze activiteiten.
- Een verbod op versterkte gebedsoproepen en een algeheel boerkaverbod.
- Strenger toezicht op islamitisch onderwijs en het openlijk kunnen bespreken van volgens de partij “schadelijke opvattingen” binnen de islam, bijvoorbeeld over vrouwen, homo’s en joden.
- Kritiek op religie moet volgens JA21 evenveel bescherming krijgen als de vrijheid om die religie te belijden; termen als islamofobie mogen niet snel als belemmering gelden.

Politieke positionering en achtergronden
De partij profileert zich ook tegen wat zij ziet als doorgeschoten diversiteits- en inclusietrainingen bij de overheid. Met een grotere nadruk op het tegengaan van islamisering hoopt JA21 kiezers terug te winnen die naar de PVV zijn gegaan; volgens Ipsos stapte in 2023 een substantieel deel van JA21-stemmers over naar de PVV. Eerdmans speelt erop in dat veel partijen niet met Geert Wilders willen regeren, en ziet daardoor kansen voor zijn partij. In recente peilingen staat JA21 op ongeveer vijf tot negen zetels.

Interne tegenstelling en nieuw beleid op veiligheid
Ingrid Coenradie, nieuw in de Kamerfractie en voormalig staatssecretaris, zei eerder dat ze de islam “prima” vindt — een uitspraak die leidde tot zichtbaar ongemak bij partijprominenten die juist scherp kritiek uiten. Coenradie gaf wel haar stempel aan het veiligheidsbeleid: JA21 wil fors investeren in politie, recherche, OM, rechtspraak en gevangenissen (DJI) en introduceert een “Nationale Veiligheidsnorm” waarbij minimaal 2% van rijksuitgaven naar binnenlandse veiligheid gaat. Op het strafrecht kiest de partij een hardere koers: minimumstraffen voor ernstige gewelds- en zedendelicten, een three‑strikes-regel met levenslang bij de derde zware veroordeling, en altijd onvoorwaardelijke straffen bij geweld tegen hulpverleners. Op het dossier tbs is de toon juist minder hard dan Eerdmans eerder hanteerde: de partij pleit voor meer tbs-plaatsen.