Italië weigert Amerikaanse gevechtsvliegtuigen toegang tot VS-basis op Sicilië
In dit artikel:
Afgelopen vrijdag weigerde Italië twee Amerikaanse B-1 Lancer-bommenwerpers toestemming te geven om tussen te landen op de NAVO-vliegbasis Sigonella op Sicilië. De toestellen waren vanuit het Verenigd Koninkrijk onderweg richting Iran. De Italiaanse minister van Defensie, Guido Crosetto, zei dat het verzoek te laat binnenkwam om een wettelijke parlementaire goedkeuring mogelijk te maken — een vereiste voor het gebruik van Italiaans grondgebied voor operationele militaire inzetten. Daarmee plaatste Rome constitutionele regels en soevereiniteit boven druk uit Washington.
De juridische basis voor de weigering ligt in de Bilateral Infrastructure Agreement (1954, herzien 1995) en in artikel 11 van de Italiaanse grondwet, waarin oorlog als instrument van buitenlands beleid wordt afgewezen. Hoewel sommige bases decennia geleden onder Amerikaanse controle zijn gekomen, blijft Italië formeel soeverein over het grondgebied en daarmee beslissingsbevoegd over welk militair materieel mag landen of opereren.
Het voorval verdiept spanningen tussen premier Giorgia Meloni en de Amerikaanse president Donald Trump. Eerder weigerde Italië al deel te nemen aan een door Trump voorgestelde actie in de Straat van Hormuz, en nu botst Washington opnieuw op grenzen van Romeinse besluitvorming. Toch is het binnenlandse politieke beeld voor Meloni niet per se negatief: ook oppositiepartijen hebben de beslissing niet aangevochten, waardoor er zeldzame eenheid bestaat over het standpunt.
Historisch gezien is Sigonella al eens het toneel geweest van een confrontatie met de VS: in 1985 leidde de kaping van het cruiseschip Achille Lauro tot een conflict tussen Rome en Washington over de arrestatie van de daders, waarbij Italiaanse autoriteiten uiteindelijk het laatste woord voerden.
De weigering krijgt extra gewicht door de omvang van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Italië: meerdere grote bases, zo’n 34.000 Amerikaanse militairen, honderden vliegtuigen en oorlogsschepen zijn in het land gestationeerd. Dat maakt Italië strategisch belangrijk voor Amerikaanse operaties in Europa en het Middellandse Zeegebied — en verklaart waarom een enkel afwijzend besluit in Sigonella zowel diplomatiek als militair opgemerkt wordt.