Italië maakt 1,7 miljoen fietsen per jaar, maar in veel steden is de auto nog altijd de baas: 'Op de meeste Italiaanse fietspaden zou ik mijn kind niet laten fietsen'

In dit artikel:

Italië blijft een land waarin de auto sociaal en praktisch de norm is, maar langzaam wint de fiets terrein, vooral in het noorden. Dat beeld schetst Gianluca Santilli, voorzitter van de Stichting Bike Economy en zelf dagelijks fietser in Rome. Volgens hem zit de achterstand niet alleen in geld en beleid, maar vooral in mentaliteit: fietsen wordt nog vaak gezien als iets voor mensen die zich geen auto kunnen veroorloven, terwijl de auto juist status uitstraalt.

De paradox is groot. Italië bracht topwielrenners als Francesco Moser, Mario Cipollini en Vincenzo Nibali voort en is met 1,7 miljoen geproduceerde fietsen in 2024 ook een belangrijke fietsproducent in Europa. Toch gebruiken Italianen de fiets nauwelijks voor woon-werkverkeer. De steden zijn lange tijd vooral ingericht op automobilisten, waardoor nieuwe fietspaden vaak als verlies van parkeerplekken worden gezien.

De fietsinfrastructuur blijft daardoor achter bij die van landen als Nederland en Denemarken. Volgens statistiekbureau ISTAT ligt er in Italiaanse steden ongeveer 5800 kilometer fietspad; met toeristische routes meegerekend komt de FIAB uit op zo’n 18.000 kilometer, maar veel daarvan zijn smalle of onveilige stroken langs drukke wegen. In Rome zijn de paden vaak versnipperd of eindigen ze ineens, waardoor veilig doorfietsen lastig blijft. Zelfs het ambitieuze fietsplan van de stad, dat in 2035 ruim 1500 kilometer aan fietspad moet opleveren, is nog niet financieel gedekt.

Opvallend genoeg loopt Noord-Italië wel voorop. Steden als Bologna, Bergamo, Padova en Rimini hebben de afgelopen jaren stevig geïnvesteerd in fietsmobiliteit, mede door vlakker landschap en een sterkere fietscultuur. In Emilia-Romagna is fietsen inmiddels veel normaler geworden, terwijl het zuiden juist achterblijft. Santilli ziet echter hoop in jongere generaties en denkt dat de omslag vooral nog tijd nodig heeft.