Italiaanse tv-ster gemangeld door maffiosi en justitie in waar gebeurd 'Portobello'
In dit artikel:
Quentin Tarantino gelooft dat regisseurs na hun zestigste inventiviteit verliezen en wil stoppen na zijn tiende film. De 86-jarige Marco Bellocchio toont al decennia dat dat niet per se zo hoeft: zijn nieuwe miniserie Portobello schetst op gedreven wijze de opkomst, val en gedeeltelijke rehabilitatie van tv-presentator Enzo Tortora.
Tortora leidde een populair vrijdagavond‑varietéprogramma — Portobello — waarin hij met flair koopjes, reünies en curiosa aan elkaar praatte en kijkcijfers van vele miljoenen haalde. In 1983 werd hij echter plotseling opgepakt, beschuldigd van banden met de Napolitaanse camorra. De zaak berustte hoofdzakelijk op verklaringen van zogenaamde penitenti, kroongetuigen die in ruil voor strafvermindering spraken. In de praktijk vertrouwen magistraten die getuigen in die jaren vaak klakkeloos; Bellocchio laat zien hoe gevaarlijk dat was. Strafrechtelijke instanties namen verklaringen van huurmoordenaars, oplichters en veroordeelden zonder genoeg kritisch onderzoek voor waar aan, en maakten zo van losse beweringen harde feiten.
Portobello reconstrueert de martelgang van Tortora: zeven maanden gevangenschap, vernederende publieke ontmaskering (handboeien, kaal scheren, lekken aan de pers) en een mediastorm die zijn reputatie verpletterde. De serie onthult ook hoe fouten klein begonnen — een notitieboek met een naam die makkelijk was te verwarren met die van een wijnhandelaar — en escaleerden doordat getuigen hun verhalen onderling afstemden, soms vanuit relatief comfortabele detentieomstandigheden. In de finale vat een rechter samen welke perverse dynamiek ontstaan was: rechters die de pratende criminelen wilden geloven en zo het systeem corrumpeerden.
Fabrizio Gifuni speelt Tortora en toont diens transformatie van gevat presentator tot gebroken, maar menselijker figuur. Vooral de vijfde en zesde aflevering duiken in het theatrale van de Italiaanse rechtsgang: massale processen, schreeuwende rechters en een koor van maffiosi in open kooien. Het slot is geen onvoorwaardelijke zege; het is eerder een pyrrusoverwinning die de kwetsbaarheid van reputaties en de risico’s van gerechtelijke overmoed blootlegt.
Portobello is technisch verzorgd en thematisch relevant: Bellocchio blijft in de 21ste eeuw een kroniekschrijver van recente Italiaanse geschiedenis, die systemische misstanden en individuele tragedies met klassieke vertelkunst verbeeldt. De miniserie fungeert als waarschuwing tegen het gemak waarmee rechtspraak op dubieuze getuigen kan leunen en onderstreept hoe snel publieke beeldvorming kan worden vernietigd.