Italiaanse premier Meloni wint strijd om omstreden kieswet: "Kan haar later lelijk opbreken"

In dit artikel:

Het Italiaanse parlement heeft een omstreden nieuwe kieswet goedgekeurd. Het gemengde kiesstelsel wordt afgeschaft: alle zetels worden voortaan proportioneel verdeeld volgens het stemmenaantal van partijen en coalities. De eenpersoonsdistricten, waarin de kandidaat met de meeste stemmen won, verdwijnen daardoor.

De belangrijkste uitzondering is een meerderheidsbonus. Een partij of coalitie die meer dan 42 procent van de stemmen behaalt, krijgt automatisch 70 extra zetels in de Kamer en 35 in de Senaat. Volgens de regering moet die regeling ervoor zorgen dat de grootste politieke formatie een werkbare meerderheid krijgt. Italië kent al decennialang instabiele regeringen, waardoor politieke stabiliteit volgens de regering een belangrijk argument voor de hervorming is.

Voor premier Giorgia Meloni betekent de goedkeuring een belangrijke politieke overwinning. Een vergelijkbaar voorstel werd in juli nog nipt tegengehouden, wat de spanningen binnen haar coalitie blootlegde. Meloni had haar politieke toekomst aan de stemming verbonden en gedreigd op te stappen als de wet zou worden verworpen. Volgens Italië-expert Mieke Strynckx was dat vooral bedoeld om haar coalitiepartners onder druk te zetten, die nog wijzigingen wilden aanbrengen.

De oppositie noemt de wet ondemocratisch en beschuldigt Meloni ervan de regeringspartijen te bevoordelen. Haar coalitie staat in de peilingen rond 41 procent en zit daarmee dicht bij de nieuwe drempel. Het verschil tussen een gewone verkiezingswinst en een parlementaire meerderheid kan daardoor groot zijn. Oppositieleiders Elly Schlein en Giuseppe Conte verwijten de regering bovendien dat ze haar machtspositie wil bestendigen.

De bonus is echter niet automatisch gunstig voor Meloni. Als centrumlinks zich verenigt en boven 42 procent uitkomt, kan juist die coalitie de extra zetels krijgen. Ook de opkomst van een radicaal-rechtse partij rond voormalig generaal Roberto Vannacci kan Meloni’s coalitie stemmen kosten. De volgende verkiezingen moeten uiterlijk in oktober 2027 plaatsvinden, al zijn vervroegde verkiezingen in het voorjaar niet uitgesloten.