IT-directeur Rabobank over digitale soevereiniteit: 'Er zijn nog geen Europese partijen die onze schaal aankunnen'
In dit artikel:
Banken zitten middenin het debat over Europese digitale soevereiniteit: enerzijds zijn zij grote afnemers van IT-diensten die momenteel vooral door Amerikaanse spelers worden geleverd; anderzijds kunnen ze met opdrachten en investeringen Europese leveranciers helpen uitgroeien tot volwaardige alternatieven. Alexander Zwart, hoofd IT en innovatie bij Rabobank, profileert zich actief in dat debat en zoekt naar een evenwicht tussen onafhankelijkheid en continuïteit.
De Europese Commissie presenteerde woensdag een omvangrijk pakket aan wetsvoorstellen om de Europese ict-sector te versterken en de afhankelijkheid van de VS te verminderen. Voor Zwart draait het daarbij niet om landenpolitiek of ideologie, maar om weerbaarheid en het veilig houden van essentiële infrastructuren zoals het betalingsverkeer. Hij waarschuwt dat volledige afkoppeling van niet-Europese technologie geen realistische optie is: voor zwaar beveiligde systemen en grote schaalinfrastructuren zijn leveranciers als Amazon Web Services en Microsoft momenteel onmisbaar. Bovendien verhoogt het gebruik van AI de eisen aan cyberbeveiliging, waardoor banken geen concessies kunnen doen aan kwaliteit en continuïteit.
Rabobank probeert twee kanten op te werken: enerzijds onderzoekt en investeert zij in Europese oplossingen, anderzijds blijft zij gebruikmaken van best-in-class diensten van Amerikaanse partijen voor kritieke lagen van veiligheid en dienstverlening. Zwart noemt als voorbeeld dat veel Europese cloudaanbieders niet de operationele volwassenheid hebben die grote instellingen vragen — denk aan bereikbare support, diepgaande kennis van klantomvang en geïntegreerde dienstverlening bovenop de basisinfrastructuur. Daardoor wordt veel dienstverlening uiteindelijk alsnog bij Amerikaanse partijen neergelegd.
Om Europese aanbieders te laten groeien, stimuleert Rabobank de vraagkant: testen met nieuwe Europese spelers delen, investeren en open communiceren over ervaringen. De bank heeft bijvoorbeeld geïnvesteerd in het Italiaanse Domyn, dat tooling voor AI-gebruik binnen organisaties ontwikkelt. Zulke voorbeelden kunnen een vliegwieleffect creëren en andere klanten over de streep trekken. Ook overheidsbeslissingen helpen: recente keuzes van de Nederlandse overheid en De Nederlandsche Bank om samen te werken met het Duitse Stackit (onderdeel van de Lidl-moeder) zenden volgens Zwart een positief markt signaal.
Zwart pleit er daarnaast voor om meer ruimte te krijgen om met andere banken en overheden samen op te trekken rond betalingsveiligheid: betalen is cruciaal voor de samenleving; een uitval treft direct burgers en uitkeringsinstanties. Of er naast marktsturing ook politieke ingrepen nodig zijn om tegenwicht te bieden aan techgiganten, is volgens hem een beleidsvraag. Samengevat: Rabobank zoekt balans tussen het benutten van robuuste, bestaande technologieën en het actief opbouwen van een sterker Europees IT-ecosysteem via vraagstimulering en gerichte investeringen.