Israëlische psycholoog Yonah Louria gelooft in posttraumatische groei
In dit artikel:
In Jeruzalem, waar een verwaaide oproep om gijzelaars terug te brengen nog aan een hek wappert, begint Israël voorzichtig de rekening op te maken na twee jaar onafgebroken oorlog. Een in oktober gesloten vredesakkoord — grotendeels gebaseerd op een Amerikaans voorstel met twintig punten — bracht eerst een wapenstilstand en uiteindelijk de terugkeer van vrijwel alle levende gijzelaars en de overdracht van veel lichamen. Het plan voorziet verder in ontwapening van Hamas, een overgangsbestuur in Gaza, inzet van een internationale stabilisatiemacht en op termijn wederopbouw en een mogelijke Palestijnse staat. De uitvoering stokte echter toen Hamas niet binnen de afgesproken 72 uur de laatste tientallen gijzelaars vrijliet; volgens Israël gaf dat de beweging tijd zich te herbewapenen en lokaal gezag te herstellen.
Tegelijkertijd voert Israël een ingrijpend helingsproces. Ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorginstellingen zagen direct na 7 oktober een stortvloed aan psychische klachten: paniekaanvallen, acute stressreacties en zware posttraumatische stoornissen. Shaare Zedek in Jeruzalem, onder leiding van hoofdfunctionaris geestelijke gezondheidszorg Yonah Louria, schakelde meteen 24/7-ondersteuning in. Louria beschrijft schrijnende verhalen van burgers en militairen — van een moeder die haar gewonde dochter moest reanimeren tot soldaten met levensveranderende verwondingen — en benadrukt dat elke fysieke wond bijna automatisch ook een emotionele ravage met zich meebrengt.
De naweeën zijn breed: reservisten die honderden dagen aan het front verbleven en moeite hebben terug te keren naar normaal leven; toenemende huwelijks- en gezinsproblemen; een stijging van zelfmoordpogingen; en zelfs lichamelijke klachten zoals hartinfarcten en neurologische klachten die stress weerspiegelen. Hulporganisatie ERAN rapporteert ruim een half miljoen meldingen sinds 7 oktober — een veelvoud van eerdere pieken, met een opvallende toename van mannen die om emotionele hulp vragen. Volgens hulpverleners voelen velen zich hulpeloos en onaf; sommigen slapen angstig met wapens binnen handbereik.
Dat alles speelt zich af tegen een cultuur en regio waar de dreiging van nieuw geweld constant aanwezig is, waardoor langdurig rouwen en verwerken lastig is. Toch benadrukken zorgprofessionals het dubbele beeld: ernstige individuele schade naast maatschappelijke veerkracht en de mogelijkheid van posttraumatische groei. Voor veel betrokkenen betekent herstel praktische steun, gedeelde verhalen en professionele zorg; voor het land als geheel rest de lastige vraag hoe fouten van 7 oktober en daaropvolgende beslissingen politiek en militair moeten worden verantwoord en welke koers voor herstel en veiligheid wordt gekozen. De pijn van twee jaar oorlog is daarmee nog niet voorbij, maar het land zoekt stapsgewijs naar manieren om opnieuw op te bouwen en te genezen.