Israël wil dat Hezbollah ontwapent, maar hoe realistisch is dat?
In dit artikel:
Na weken van zware Israëlische bombardementen — die volgens de berichtgeving meer dan duizend doden en ruim een miljoen Libanese vluchtelingen hebben veroorzaakt — hebben Israël en Libanon toegezegd te gaan onderhandelen over een staakt-het-vuren. Israël wil in die gesprekken ook afdwingen dat de door Iran gesteunde beweging Hezbollah zijn wapens neerlegt.
Hezbollah, opgericht in 1982, is door de decennia heen diep verankerd geraakt in Libanese politiek en samenleving: de beweging levert ministers in de regering en heeft zetels in het parlement, en biedt daarnaast sociale voorzieningen die brede steun vergaren. Die verwevenheid maakt het volgens arabist Maurits Berger twijfelachtig of Israël de organisatie daadwerkelijk kan uitroeien. Wel ziet Berger de kans dat Hezbollah zijn huidige machtspositie en vrijheid van handelen kwijtraakt als de Libanese staat onder druk van Israël wordt gezet om de militie te beteugelen.
De recente campagne van Israël draait om zware luchtaanvallen, vooral in het zuiden van Libanon, met als doel Hezbollah-leden en infrastructuur te treffen. Woensdag was deze periode de dodelijkste dag in Libanon sinds het uitbreken van de oorlog. Berger vergelijkt de Israëlische aanpak met de tactiek die eerder in de strijd tegen Hamas in Gaza werd gebruikt: grootschalige vernietiging om de tegenstander te verzwakken — een methode die in eerdere confrontaties (onder meer 2006 en later in Gaza) nooit tot volledige uitschakeling leidde. Volgens Berger heeft Israël uit die ervaringen geleerd en voert het nu intensievere operaties uit in de hoop „de wortel met tak en al” weg te halen.
Een praktisch obstakel voor ontwapening is dat Hezbollah wapens en voorraden goed weet te verbergen, onder meer in het bergachtige Libanon, waardoor uitschakeling technisch ingewikkeld blijft. Bovendien werkt het enorme geweld contra-productief voor Israël in termen van perceptie: veel Libanezen geven Israël de schuld van de verwoestingen en niet exclusief Hezbollah, ondanks bestaande onvrede over de paramilitaire status van de beweging en haar buitenlandse steun.
Kort samengevat: onderhandelingen over een bestand staan op de agenda, maar of die tot een duurzame vrede of tot ontwapening van Hezbollah zullen leiden, is onduidelijk. De politieke verankering van Hezbollah, de geografische moeilijkheden om wapens op te sporen en de maatschappelijke impact van Israëlische bombardementen maken een definitieve uitkomst onzeker.