Israël versoepelt de regels voor postume zaadwinning

dinsdag, 21 april 2026 (14:29) - De Groene Amsterdammer

In dit artikel:

In Israël is postume zaadwinning na de oorlogen sinds 7 oktober 2023 uitgegroeid van een zeldzame medische praktijk tot een veel grotere en emotioneel beladen operatie. Nabestaanden — vooral ouders van gesneuvelde IDF-soldaten — laten binnen 72 uur na het overlijden via een incisie in de teelbal weefsel verwijderen, waaruit levende zaadcellen worden geïsoleerd en ingevroren. Het leger ondersteunt families met formulieren en contact met medische centra. Sinds de regels van 2003 zijn versoepeld, mogen ouders zonder voorafgaande rechterlijke toestemming het sperma laten bewaren; eind 2025 gebeurde dat bij meer dan 250 gesneuvelden.

Het daadwerkelijke gebruik van dat opgeslagen zaad voor voortplanting is juridisch complex: een rechter moet toestemming verlenen en toetsen of de overledene dit gewild zou hebben. Bij ontbreken van een schriftelijke wilsverklaring wordt de vermeende kinderwens vastgesteld aan de hand van verklaringen van vrienden en familie, wat tot conflicten leidt. Uit een recent onderzoek blijkt dat de helft van ongehuwde jonge mannen bezwaar heeft tegen zaadwinning na hun dood, terwijl veel ouders vastbesloten zijn kleinkinderen te krijgen als voortbestaan van hun kind.

Religieuze, historische en demografische motieven spelen mee: voortzetting van de bloedlijn, herinnering aan de Holocaust en zorgen over joodse continuïteit in de verhouding tot Palestijnen. Bloomberg meldt dat er al kinderen zijn verwekt en dat honderden vrouwen zich hebben aangemeld als draagmoeder, wat de morele en juridische debatten verder aanwakkert.