Israel van Dorsten 'van Ruinerwold' maakte serie over sektes: 'Toen ik er zelf uitstapte, dacht ik: wij zijn uniek. Dat is dus niet zo'
In dit artikel:
Israel van Dorsten (32), een van de kinderen uit de Ruinerwold‑zaak, gebruikt zijn persoonlijke ervaring om aandacht te vragen voor moderne sektes. Nadat hij in 2019 ontsnapte uit het streng geïsoleerde gezin waar zijn vader zich als messias opstelde, schreef hij een boek, geeft lezingen en presenteert nu de vierdelige EO‑docuserie Klinkt als een sekte (wekelijks vanaf donderdag 20.25 uur op NPO 3). Voor de serie sprak hij met leden van diverse gesloten (geloofs)groepen in Nederland en onderzoekt hij waar een gewone groep eindigt en een sekte begint.
Van Dorsten waarschuwt dat sektes geen randverschijnsel zijn: hij telt “enkele tientallen” gesloten bewegingen in Nederland en vindt dat politiek en politie het probleem onderschatten. Volgens hem is polarisatie—verergerd door de coronaperiode, verlies van sociale netwerken en online afzondering—een voedingsbodem geworden: mensen zoeken gelijkgestemden en sluiten zich af voor andersdenkenden. Zodra een charismatisch leider controle en een absolute waarheid claimt, kunnen groepsdynamieken snel richting manipulatie en dwang schuiven, ook zonder fysieke opsluiting. Hij vergelijkt die dynamiek met hedendaagse influencers en polariserende figuren en noemt manipulatie en narcisme als drijfveren achter leiderschap binnen zulke groepen.
Persoonlijk houdt Van Dorsten zich selectief met hulpverlening bezig omdat het teveel emotioneel vergt; hij verwijst vaker door naar professionele hulpverleners. Tijdens een maandenlange roadtrip door de VS probeert hij herstel en contact met familie te combineren, maar zet bewust afstand tot zijn vader: hij heeft hem al vier jaar niet gezien. De strafrechtelijke vervolging van zijn vader mislukte omdat die na een herseninfarct niet meer in staat werd geacht een proces te volgen.
Van Dorsten benadrukt een simpele preventieve stap: onderhoud contacten met mensen die anders denken dan jij—dat kan iemand in een isolement helpen loskomen. Hij erkent dat zijn eigen verwerking onvolledig is: hij worstelt met het patroon van zichzelf wegcijferen en met aanhoudend verdriet, zelfs terwijl hij erkenning en steun van buiten krijgt.