Israël maakt Gaza-overleg tot drukmiddel in conflict met Europese bondgenoten 

In dit artikel:

Israël gebruikt het International Gaza Support and Coordination Center (IGSC) steeds nadrukkelijker als drukmiddel tegen Europese landen die kritisch zijn op het Israëlische beleid. Nadat Israël vorige week de toegang van twee Nederlandse vertegenwoordigers introk, wordt volgens de Financial Times overwogen ook Britse deelnemers te weren. Duitsland en Italië zouden eveneens zijn genoemd, al ontkent een Italiaanse regeringsfunctionaris dat beide landen worden uitgesloten.

Het IGSC werd opgericht na het in oktober gesloten bestand tussen Israël en Hamas. Amerikaanse militairen leiden het centrum, waarin militairen en diplomaten uit ongeveer vijftig landen en internationale organisaties samenwerken. Zij volgen onder meer de hulpverlening aan Gaza en coördineren afspraken over het bestuur en de wederopbouw van het gebied.

Israël noemt Nederlandse ‘anti-Israëlische maatregelen’ als reden voor de uitsluiting, waaronder het Nederlandse verbod op handel in producten uit Israëlische nederzettingen in bezet gebied. Nederland accepteert het besluit, maar betreurt dat politieke meningsverschillen worden verbonden aan de samenwerking binnen het centrum. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken kan de Europese expertise juist helpen bij de uitvoering van het Amerikaanse vredesplan.

Een uitsluiting van het Verenigd Koninkrijk zou aanzienlijk zwaarder wegen, omdat het land na de Verenigde Staten de grootste delegatie heeft en de plaatsvervangend commandant levert. De Britse regering overweegt bovendien zelf een handelsverbod op producten uit nederzettingen. Onduidelijk is of Israël zelfstandig landen kan weren of daarvoor toestemming nodig heeft van de door de Amerikaanse president Trump geleide Vredesraad.

De kwestie is extra gevoelig omdat Nederland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk grote bedragen bijdragen aan hulp en herstel in Gaza. Nederland stelde sinds 7 oktober 2023 94,2 miljoen euro extra beschikbaar, plus geld voor herstel van de watervoorziening en essentiële voorzieningen. Tegelijkertijd stagneert de uitvoering van het vredesplan: Israël controleert nog steeds het grootste deel van Gaza, Hamas is niet ontwapend en grootschalige wederopbouw is niet begonnen. Bij verdere uitsluitingen kan daardoor de invloed van Europese geldschieters op de plannen afnemen.