Israël gokte op Iraanse machtswissel: geheime 'Operatie Gelaarsde Kat' loopt uit op fiasco

In dit artikel:

Volgens Amerikaanse en Israëlische media werkte Israël jarenlang aan een geheim plan om het regime in Iran te laten instorten, met als opvallend onderdeel de poging om oud-president Mahmoud Ahmadinejad voor zich te winnen. De operatie, intern aangeduid als *Operatie Gelaarsde Kat*, zou zijn geïnitieerd door premier Benjamin Netanyahu en Mossad-topman David Barnea. Zij zagen in Ahmadinejad — ooit een felle anti-Israëlische hardliner, maar later in conflict geraakt met ayatollah Ali Khamenei — mogelijk een toekomstige leider die Iran kon omvormen en zelfs bereid zou zijn de nucleaire koers te wijzigen.

Het plan rustte op een reeks riskante aannames: Koerdische milities, steun van Azerbeidzjan, onvrede onder minderheden en uiteindelijk een bredere volksopstand moesten het regime omver duwen. Maar die inschatting bleek te optimistisch. Binnen het Israëlische veiligheidsapparaat leefde veel scepsis, in Washington was er stevige kritiek, en ook ministers zouden pas laat van de operatie hebben gehoord. Bovendien zou de Turkse president Erdoğan via Donald Trump hebben tegengehouden dat Koerdische groepen een grotere rol kregen, waardoor een belangrijke pijler van het plan wegviel.

De oorlog tegen Iran leverde Israël niet de gewenste regimewisseling op. In plaats daarvan leidde het conflict tot langdurige militaire spanningen in het Midden-Oosten, economische schade en onzekerheid rond onder meer de Straat van Hormuz. Ahmadinejad zou na een Israëlische aanval op zijn bewakers kort zijn ondergebracht in een Mossad-schuilplaats, maar verliet die later teleurgesteld en zit sindsdien onder huisarrest.