Israël foltert en verkracht Palestijnse gevangenen - en bijna niemand mag hen bezoeken

dinsdag, 23 december 2025 (00:20) - NRC Handelsblad

In dit artikel:

Israëlische gevangenissen zouden sinds de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 op grote schaal Palestijnen ondergronds te behandelen: duizenden werden zonder proces in administratieve detentie geplaatst, vaak voor onbepaalde tijd en op basis van niet-openbaar gemaakt bewijs. Volgens een recent VN-rapport voert Israël de afgelopen twee jaar feitelijk een beleid van georganiseerde en wijdverbreide foltering; ook het Israëlische Openbaar Ministerie stelde in een apart onderzoek (gepubliceerd op 4 december 2025) dat veel ‘security prisoners’ onder erbarmelijke omstandigheden verblijven.

Advocaat Ben Marmarelli illustreert de klachten aan de hand van zijn cliënt: jarenlang bezoek was de enige verbinding met de buitenwereld, maar bezoeken leidden volgens de gevangene tot systematische mishandeling en seksueel geweld. Vrijgelaten gedetineerden vertellen over ernstige marteling, honger, ondervoeding en ziektes als schurft; sommigen spreken van verkrachtingen en seksuele martelingen, zowel van vrouwen als mannen, waaronder verhalen over anale penetratie en misbruik met dieren. Marmarelli zegt dat fysieke sporen — zoals laarsafdrukken in de rug — en consistente getuigenverklaringen de beschuldigingen geloofwaardig maken.

Het gebruik van administratieve detentie nam sterk toe: waar het aantal gedetineerden zonder aanklacht tussen 2002 en 2022 rond de vijfhonderd schommelde, telde mensenrechtenorganisatie B’Tselem eind september 2025 ruim 3.400. In de afgelopen twee jaar stierven volgens de berichtgeving 98 Palestijnen in Israëlische gevangenissen, onder meer door foltering, medische verwaarlozing en ontzegging van voedsel. Bij vrijlatingsrondes in oktober 2025 kwamen ook negentig zwaar verminkte lichamen terug naar de Palestijnse gebieden.

Onderzoek door het Israëlische OM naar berichten van mishandeling bevestigde in 2023–2024 in zes bezochte gevangenissen onder meer cellen van circa drie vierkante meter zonder licht of ventilatie, ernstig gewichtsverlies en slechte hygiëne. Desondanks blijken juridische stappen tegen bewakers en autoriteiten moeilijk te voeren: rechters verwijzen vaak terug naar politieonderzoeken die zelden leiden tot vervolging. Bewakers en extreemrechts politiek klimaat — sinds het aantreden van minister Itamar Ben-Gvir verslechterde de situatie volgens Marmarelli — verergeren het isolement van gedetineerden; ook het Rode Kruis zou niet worden toegelaten.

Sporadisch lekte bewijsmateriaal uit, zoals een video uit september 2024 van mishandeling op de militaire basis Sde Teiman, die later door een militaire aanklager openbaar werd gemaakt. De Israëlische regering noemt veel beschuldigingen van seksueel geweld “ongegrond”; de VN-rapporteur voor geweld tegen vrouwen waarschuwt echter dat de werkelijke omvang vermoedelijk veel groter is en dat slachtoffers terughoudend zijn door angst voor represailles. Tegelijkertijd werkt de VN aan een apart rapport over door Hamas gepleegd seksueel geweld tijdens de 7 oktober-aanvallen.