Israël en Iran op ramkoers: vredesdeal dreigt te sneuvelen, olieprijs schiet omhoog
In dit artikel:
In de nacht van zondag op maandag escaleerde het geweld tussen Israël en Iran opnieuw: wederzijdse raket- en luchtaanvallen zorgden voor de zwaarste uitbarsting sinds het staakt-het-vuren in april. Iraanse staatsmedia meldden vroeg in de ochtend explosies in onder meer Teheran, Tabriz en Isfahan. Israël bevestigde later dat het doelgericht had aangevallen als vergelding voor raketten vanuit Iran, die Israël volgens eigen zeggen met luchtafweer onderschept zag worden.
Kort na die Israëlische vergelding rapporteerde het Israëlische leger nieuwe raketaanvallen vanuit Iran. In diverse Israëlische plaatsen gingen sirenes af en werden bewoners opgeroepen schuilkelders te zoeken. Amerikaanse media omschrijven de confrontatie als de ernstigste sinds het april-akkoord.
Als directe aanleiding geldt een Israëlische aanval op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet op zondag, waarbij twee gebouwen werden geraakt en volgens lokale bronnen twee doden vielen. Iran noemde die aanval een schending van de recente afspraken tussen Israël en Libanon. De Iraanse Revolutionaire Garde omschreef haar eigen tegenactie als een waarschuwing en waarschuwde dat herhaalde agressie tot omvangrijkere reacties gericht op Amerikaanse en Israëlische doelen kan leiden.
De escalatie heeft ook economische gevolgen: beleggers vrezen verstoringen van de olievoorziening, met name rond de Straat van Hormuz. Op maandagochtend stegen de olieprijzen fors — een vat Amerikaanse olie klom ruim 4 procent naar ongeveer 94,6 dollar, Brent steeg naar rond 97,3 dollar per vat.
De Amerikaanse president Donald Trump dringt aan op terughoudendheid; volgens Amerikaanse media vroeg hij premier Netanyahu eerder geen directe wedervergelding te plegen en riep hij Iran op te stoppen met raketaanvallen en terug te keren naar de onderhandelingstafel. Tot nu toe heeft die oproep weinig effect: met de nieuwste uitwisseling van aanvallen staat een mogelijk vredesakkoord zwaar onder druk en is de kans op bredere militaire confrontaties in de regio duidelijk toegenomen.