Is Emmer-Compascuum eindelijk af van de penning van Kröner, die de huizen er duurder maakt?
In dit artikel:
In Emmer-Compascuum staat de toekomst van de zogeheten twintigste penning — een erfpachtregeling waarbij bij verkoop van een huis vijf procent van de opbrengst naar de rechthebbende gaat — opnieuw ter discussie nu de laatst bekende eigenaar, Ilonka Kröner (73), op 27 februari is overleden. Kröner erfde uit een aankoop van 1912 de rechten op bijna 300 percelen; de constructie zelf stamt uit de negentiende eeuw en werd in 1874 voor eeuwig vastgelegd om kosten voor wegen en paden bij turfwinning te dekken.
Het dorp ergerde zich al decennia aan de regeling: de heffing drukt de woningprijzen en geldt zonder zichtbare tegenprestatie. Sinds de jaren tachtig zijn meerdere pogingen gedaan om de twintigste penning af te schaffen — via wetswijzigingen, lokale opkoopacties en rechtszaken — maar zonder succes. Een bod van Dorpsbelangen ongeveer zeventien jaar geleden strandde op de prijs, eerdere gerechtelijke stappen leverden niets op. Vorig jaar ontstond echter nieuw juridisch perspectief: oude akten kunnen erop wijzen dat er een tegenprestatie verplicht was; als die ontbreekt, kan de juridische grondslag van de heffing wegvallen.
Lokale belangenbehartigers, zoals Gerard Gustin (voorzitter Dorpsbelangen) en PvdA-raadslid Arno de Vries, zien Kröners overlijden als aanleiding om de kwestie opnieuw aan te pakken, maar weten nog niet wie nu rechthebbende is en welke invloed dat op lopende plannen heeft. Wethouder Jan Bos meldt dat de gemeente formeel nog niet is geïnformeerd over het overlijden en dat er navraag wordt gedaan bij Kröners zaakwaarnemer over de opvolging van de rechten. De gemeente, woningcorporatie Lefier en particuliere bewoners ervaren hinder van de erfpacht; eerder werd gedacht aan een gezamenlijke juridische stap.
Kröner zelf leefde de laatste jaren teruggetrokken in Hilversum, maar was bekend als manager van André van Duin en heeft als producent aan radio- en tv-programma’s meegewerkt. De concrete gevolgen van haar dood voor de twintigste penning zijn voorlopig onduidelijk: de identiteit van de nieuwe rechthebbende en de inhoud van haar testament ontbreken nog, terwijl Dorpsbelangen de drang tot afschaffing en de bouw van honderden woningen blijft benadrukken.