Is een smartwatch goed voor je (mentale) gezondheid?

In dit artikel:

In 2024 droeg volgens het CBS 57% van de Nederlanders een slim accessoire zoals een smartwatch. Wetenschappelijk en klinisch blijkt dat die apparaten bewegen stimuleren: gebruikers zetten gemiddeld zo’n 1.235 extra stappen per dag. Dat maakt smartwatches een effectief hulpmiddel om activiteit te verhogen, maar er zitten ook nadelen aan continu meten.

Rogier Hoenders (hoogleraar zingeving en leefstijl) noemt drie werkzame componenten: ze maken gedrag bewust, leveren betrouwbaardere data dan het onbetrouwbare geheugen en fungeren als directe monitoring waarmee mensen bijvoorbeeld ’s avonds besluiten nog even te wandelen om een stappendoel te halen. In een onderzoek vond hij bovendien dat zelfgerapporteerde activiteit vaak positiever wordt ingevuld dan wat een horloge registreert.

Tegelijk waarschuwt Hoenders dat constant inzicht in gezondheidsdata stress kan vergroten, tot angst en tot ‘hulpzoekgedrag’ leiden (sneller contact zoeken met huisarts of eerste hulp). Voor mensen met ernstige angststoornissen kan zo’n apparaat meer kwaad dan goed doen; voor de meeste mensen wegen de voordelen echter op tegen de nadelen.

Prestatie- en sportpsycholoog Kelly Dekker benadrukt dat smartwatches vooral motiveren zolang je naar je eigen gevoel blijft luisteren en de cijfers in context plaatst. De meetwaarden zijn niet altijd foutloos en ziekte, stress of andere omstandigheden beïnvloeden cijfers zonder dat dat per se een probleem betekent.

Kortom: smartwatches kunnen beweging en gezondheid verbeteren, maar erén moeten gebruikers de data kritisch interpreteren, rekening houden met persoonlijke kwetsbaarheden en letten op sociale druk zodat het horloge een hulpmiddel blijft en geen bron van onnodige stress.