Is een foto echt of niet? Deze start-up uit Groningen kan dat simpel vaststellen. 'Dit kan het criminelen moeilijker maken'

In dit artikel:

Twee onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben een techniek ontwikkeld die eenvoudig kan vaststellen of een digitale foto echt is of gemanipuleerd, en hebben die technologie in een start‑up gegoten: ForensifAI. Hoogleraar George Azzopardi (44) en onderzoeker Guru Bennabhaktula (34) baseren hun methode op de unieke ‘vingerafdruk’ die elke camerasensor aan gemaakte beelden meegeeft. Omdat die signatuur moeilijk na te bootsen is, kan het systeem bepalen of een foto daadwerkelijk door een bekende camera is gemaakt.

Het project is enkele jaren terug begonnen binnen de RUG, aanvankelijk om producenten van kinderporno op te sporen. Tijdens dat onderzoek bleek de aanpak ook uitstekend toe te passen op foto’s van identiteitsbewijzen. In samenwerking met de RDW is een werkend prototype ontstaan dat gemanipuleerde pasfoto’s kan herkennen. Dat is relevant omdat criminelen proberen echte identiteitsdocumenten te verkrijgen met valse of aangepaste foto’s — onder meer door ambtenaren om te kopen of stromanprocedures — zodat ze onopvallend de grens over kunnen of onvindbaar blijven.

ForensifAI legt de nadruk vooral op controles van pas‑ en identiteitsfoto’s: zodra RDW en andere instanties alleen nog digitale foto’s accepteren, kan deze technologie voorkomen dat vervalste of digitaal bewerkte beelden leiden tot de uitgifte van echte documenten met onjuiste gezichten. De methode vereist geen continue achtervolging van nieuwe vervalstechnieken; het controleert primair of een afbeelding authentiek uit een geregistreerde camera komt, wat het robuust maakt tegen veel manipulatievormen.

Naast identiteitscontrole zijn er bredere toepassingen: mediabedrijven zouden aangeleverde foto‑ en videomateriaal op echtheid kunnen toetsen, en particulieren kunnen claims over locaties of gebeurtenissen verifiëren (bijvoorbeeld of iemand echt op de top van de Mont Ventoux stond). ForensifAI bestaat voorlopig uit de twee oprichters plus een vrijwillige kracht en krijgt steun vanuit de universiteit en regionale initiatieven zoals Innokite, FutureTech Ventures, Business Generator Groningen, Founded en de NOM.

Beide oprichters hebben een internationale achtergrond (India en Malta) maar willen het bedrijf in Groningen laten groeien. Ze verwachten dat de technologie een praktische, preventieve rol kan spelen in het bemoeilijken van criminele identiteitsfraude zonder in een voortdurende wapenwedloop met vervalsers verzeild te raken.