Is dit waar de Britten op hoopten toen ze tien jaar geleden voor 'take back control' stemden?
In dit artikel:
De Britse politieke onrust sinds het Brexit-referendum nadert volgende maand de tien jaar en heeft opnieuw geleid tot een leiderschapscrisis — ditmaal binnen de Labour Party. Hoewel Keir Starmer het premierschap bekleedt na de verkiezingsoverwinning van begin mei, groeit binnen zijn eigen partij het verzet tegen hem. Die interne coup verloopt traag maar gestaag en draait minder om beleid dan om Starmer zelf: hij is diep onpopulair geworden en verliest het vertrouwen van partijleden en een deel van het electoraat.
Labour leed in de lokale verkiezingen in mei zware verliezen: bijna 60 procent van de gemeenteraadszetels in Engeland verdween, partijen links (Groenen, SNP, Plaid Cymru), radicaal-rechts (Reform) en centrumlinks (Liberal Democrats) boekten winst. Vooral in Wales, waar Labour decennialang de leidende macht was sinds de oprichting van het regionale parlement in 1999, en in Schotland, ging de partij hard onderuit. Deze uitslagen maken duidelijk dat het Verenigd Koninkrijk zich ontwikkelt tot een echt meerpartijenland, waar traditionele kiezersloyaliteiten niet langer vanzelfsprekend zijn.
Tegelijkertijd profiteert Nigel Farage indirect: zijn partij Reform groeit in zetelaantal en trekt aandacht weg van controverses rond hemzelf. De belangrijkste uitdager van Starmer, Andy Burnham, moet eerst een zetel in het Lagerhuis winnen in een nog te schrijven tussentijdse verkiezing (Makerfield), waar uit recente lokale peilingen steun voor Reform groot bleek. Zelfs bij een overwinning kan Burnham alleen leider worden met voldoende steun van parlementaire collega’s, de invloedrijke vakbonden en per post stemmende partijleden — een kluwen aan belangen die een snelle machtswisseling lastig maakt. Als Starmer opstapt, volgt een moeizaam proces met mogelijk een interim-premier.
Ironisch genoeg behandelde de troonrede vorige week onderwerpen die veel Britten zorgen baren — woningen, energie, criminaliteit, migratie, defensie — maar die politieke prioriteiten raken in de schaduw van Labour’s leiderschapscrisis. De onderliggende vraag blijft: hoe plant Labour zich te verhouden tot een gefragmenteerd kieslandschap en welk verhaal biedt het als alternatief voor zowel Conservatieven als opkomende partijen?