Is de hypotheekrenteaftrek oneerlijk en achterhaald?

In dit artikel:

Hoofdredacteur Reinout van der Heijden belicht in zijn column het debat rond hypotheekrenteaftrek en huurtoeslag in Nederland. In 2023 geeft de overheid 5,6 miljard euro uit aan huurtoeslag, terwijl huiseigenaren gezamenlijk 6,8 miljard euro aan hypotheekrenteaftrek ontvangen. De groep huiseigenaren met renteaftrek is ongeveer twee keer zo groot als het aantal huurtoeslagontvangers, waardoor individuele huurders gemiddeld meer subsidie ontvangen dan kopers.

De hypotheekrenteaftrek is in de afgelopen twee decennia aanzienlijk beperkt: sinds 2001 vervalt de aftrek na 30 jaar, in 2013 werd aflossen verplicht en er is een maximale aftrek van 37% voor hogere inkomens, die verder wordt belast via het eigenwoningforfait. Hierdoor profiteren vooral jongeren en mensen met een middeninkomen, die vaak de hoogste hypotheekschulden hebben. Oudere eigenaren verliezen juist meer aftrek vanwege het forfaitaire bedrag gebaseerd op de WOZ-waarde van hun woning.

Ook de huurtoeslagregels zijn veranderd. Strikte inkomensgrenzen werden sinds 2020 verzacht, en per 2026 kan huurtoeslag ontvangen worden tot een huur van 900 euro, zelfs voor huurders boven de liberalisatiegrens. Dit moet zorgen voor meer betaalbaarheid bij hogere huren.

Van der Heijden benadrukt het belang van het stimuleren van woningbezit, vooral omdat Nederland relatief veel huurwoningen kent (41%). Huiseigenaren investeren meer in onderhoud, renovatie en duurzaamheid en bouwen vermogen op, wat bijdraagt aan hun zelfredzaamheid en minder afhankelijkheid van overheidssteun. Daarnaast is er extra steun voor starters, zoals de vrijstelling van overdrachtsbelasting bij aankoop onder 525 duizend euro en het onlangs gelanceerde Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen, dat starters korting op nieuwbouwwoningen biedt.

Tenslotte stelt hij dat de discussie tussen solidariteit en eigenaarschap draait om een waardeafweging: terwijl solidariteit belangrijk is, mag het stimuleren van zelfredzaamheid en bezit eveneens niet onderschat worden.