Is de Anita Brookner-biografie van Hermione Lee de kunsthistorica waardig?

In dit artikel:

Hermione Lee schreef een biografie van Anita Brookner (1928-2016), de Britse schrijfster, kunsthistorica en Booker Prize-winnaar die tijdens haar leven weinig moest hebben van biografische belangstelling. Brookner vernietigde een groot deel van haar archief en wilde vooral dat haar werk, niet haar privéleven, zou blijven bestaan. Lee opent daarom met Brookners waarschuwing dat ook de doden recht hebben op hun mysteries, maar houdt zich daar volgens de recensent niet altijd aan.

Over Brookners vroege jaren in Parijs zijn weinig betrouwbare bronnen beschikbaar. Lee gebruikt daarom haar romans, aangevuld met speculaties en geruchten over mogelijke affaires. Het hoofdstuk over Brookners 24 jaar aan het Courtauld Instituut is overtuigender: dankzij archiefmateriaal en gesprekken met oud-studenten ontstaat een levendig beeld van haar ontwikkeling als deskundige, docent en inspirerend rolmodel.

Brookner begon pas in 1981 met romans schrijven. Haar Booker Prize voor Hotel du Lac leidde tot seksistische kritiek, waarna ze vaak werd gereduceerd tot het cliché van de eenzame, ongehuwde en kinderloze vrouw die jaarlijks over ‘eenzame dames’ schreef. Lee laat terecht zien dat Brookner juist een rijk sociaal leven had, veel werd bewonderd en zich zelfverzekerd bewoog in het Londense culturele leven.

De recensent verzet zich ook tegen de kritiek dat Brookners succesvolle bestaan niet zou passen bij haar vaak ongelukkige vrouwelijke personages. Brookner schreef bewust realistische romans over de kwetsbare positie van vrouwen, zonder romantische oplossingen of gemakkelijke transformaties. Haar personages zijn echter niet volledig gedoemd: ze kunnen, zoals Edith Hope in Hotel du Lac, integriteit en zelfstandigheid verkiezen boven een schadelijke relatie.

Hoewel Lees biografie in Engeland warm is ontvangen, vindt de recensent dat Brookners romans uiteindelijk eleganter, geestiger en origineler zijn. Lezers krijgen daarom het advies eerst Brookners werk te ontdekken en pas daarna de biografie te lezen. Haar romans, waaronder A Start in Life, Providence, Look at Me en Hotel du Lac, moeten volgens de recensent zelf het laatste woord houden.