Is chipmachinemaker ASML té belangrijk geworden voor de Nederlandse economie?

In dit artikel:

ASML groeit razendsnel en is inmiddels zo dominant in de Brainportregio rond Eindhoven dat de vraag rijst of Nederland niet te afhankelijk wordt van één bedrijf. De chipmachinemaker verwacht dit jaar een omzet van 43 tot 45 miljard euro en heeft rond Veldhoven ruim 23.000 werknemers, met nog eens tienduizenden indirecte banen. Door de wereldwijde chipvraag, vooral uit de AI-sector, profiteren ASML en zijn toeleveranciers volop, maar experts waarschuwen dat zo’n sterke positie ook risico’s kent.

Critici vergelijken de situatie met Nokia in Finland, waarvan de val ooit een hele economie meesleurde. Hoogleraar Henk Volberda en TNO-bestuurder Arnaud de Jong denken echter dat ASML minder kwetsbaar is, omdat het bedrijf onderdeel is van een breed hightechnetwerk met veel toeleveranciers, kennisinstellingen en chipbedrijven. Volgens hen kan de opgedane kennis bovendien ook buiten ASML worden benut.

Tegelijk vinden beide experts dat Nederland niet op één succesverhaal moet leunen. Volberda pleit voor meer toonaangevende techbedrijven om de economie veerkrachtiger te maken. Mogelijke groeigebieden zijn onder meer fotonische chips en kwantumtechnologie, maar het omzetten van laboratoriumtechniek naar een commercieel product blijft lastig. Juist in die overgang, de zogeheten ‘valley of death’, moet Nederland sterker worden.