Iran weet dat het nog steeds machtig is
In dit artikel:
Hardliners binnen de Iraanse machtsapparaat geloven dat Teheran de huidige crisis langer kan volhouden dan de Verenigde Staten en er uiteindelijk sterker uit kan komen. Dat idee krijgt vorm tegen de achtergrond van een weinig stabiele wapenstilstand: op de eerste dag viel Israël Libanon zwaarder aan dan eerder in het conflict, terwijl tientallen raketten en drones vanuit Iran richting vrijwel alle Golfstaten werden gestuurd en in Iran zelf een olieraffinaderij onder vuur lag. Dat maakt onduidelijk welke geweldsacties precies zijn opgeschort.
De achtergrond van het bestand is vaag. Volgens president Donald Trump zou het nodig zijn om losse eindjes van een vredesakkoord vast te knopen, maar vermeende kernpunten van zo’n akkoord — onder meer een Amerikaanse terugtrekking uit regionale bases en een Amerikaanse acceptatie van Irans nucleaire capaciteit — lijken politiek moeilijk realiseerbaar. In Iran zien hardliners juist een strategisch voordeel: controle over de Straat van Hormuz geeft hen invloed op de wereldoliemarkt, en al het dreigen met aanvallen op tankers bleek genoeg om scheepvaart en economie ernstig te verstoren.
Militaire leiders zaaien afschrikking. Majid Mousavi, commandant van een luchtbrigade van de Islamitische Revolutionaire Garde, waarschuwde: „Als de vijand ook maar de kleinste fout begaat, zullen we reageren met enorme kracht.” Parlementsvoorzitter Mohammed-Baqer Qalibaf noemde het bestand „onredelijk” en voorspelde dat de vredesbesprekingen, die vrijdag in Islamabad zouden beginnen, daardoor moeilijk van de grond zullen komen. Ook president Masoud Pezeshkian sprak kritische taal.
Binnenlands groeit onbegrip over het plotselinge akkoord; veel steunbetuigers vinden dat Iran nu had moeten doorzetten. Tegelijk markeerden de afgelopen dagen het einde van de veertigdaagse rouwperiode voor ayatollah Ali Khamenei, die volgens het artikel op de eerste dag van de oorlog omkwam. Opmerkelijk is de afwezigheid van zijn opvolger Mojtaba Khamenei en van de nieuwe leider van de Revolutionaire Garde, Ahmad Vahidi: beiden zijn sinds hun aanstelling niet in het openbaar verschenen. Israël daarentegen wil de strijd voortzetten. Met alleen de VS die serieus inzet op een verdrag, lijken de kansen op een duurzame oplossing klein als de onderhandelingen in Islamabad onder deze omstandigheden starten.