Iran heeft geen redders nodig. Al helemaal Trump niet
In dit artikel:
De recente tweet van Donald Trump op X, waarin hij suggereerde dat de Verenigde Staten zouden ingrijpen als het Iraanse regime demonstranten neerschiet, doet meer kwaad dan goed: het versterkt het regime in Teheran omdat het protesten helpt framen als een westers complot en activisten als marionetten. Veel Iraniërs zelf benadrukken juist dat verandering van binnenuit moet komen — zonder militaire interventies, zonder grote retoriek vanuit Amerika of Europa.
De huidige protestgolf onderscheidt zich van eerdere opstanden door een breder politiek bewustzijn en een duidelijke afkeer van buitenlandse inmenging. Berichtgeving uit Iran wijst erop dat deelnemers — jongeren, vrouwen, etnische minderheden en delen van de middenklasse — mentaal afstand hebben genomen van het systeem. Die legitimiteitscrisis is diepgaander dan louter straatprotest: het regime verliest toekomstperspectief, niet alleen tijdelijke steun.
Historisch gezien heeft buitenlandse bemoeienis Iran geen duurzame vrijheid gebracht: van de door de VS en het VK gesteunde staatsgreep tegen Mohammad Mossadegh in 1953 tot decennia van sancties en proxy-conflicten, externe inmenging leidde vaak tot meer afhankelijkheid of strengere repressie. Daarom vormt buitenlandse interventieretoriek nu een direct gevaar voor demonstranten — het legitimeert geweld vanuit de staat en kan levens kosten.
Op korte termijn is een snelle val van het regime onwaarschijnlijk. De veiligheidsdiensten en het repressieapparaat zijn intact en loyaal; er ontbreekt een duidelijk alternatief leiderschap zoals bij de revolutie van 1979. Maar de schrijver stelt dat het systeem langzaam wordt uitgehold: geen snelle revolutie, maar een slinkende legitimiteit.
Internationale solidariteit is belangrijk, maar moet volwassen zijn: gericht op verantwoordelijken, op het beschermen van informatie en op druk in plaats van dreiging. Iran heeft geen redders nodig maar ruimte voor eigen verandering — wie dat negeert, verlengt het leven van het huidige systeem.