Iran belooft nog meer wraak als Trump Kharg aanvalt: waarom is "verboden eiland" in Perzische Golf zo belangrijk?
In dit artikel:
De Iraanse leiding heeft gedreigd met vergelding op grotere schaal als de Verenigde Staten of Israël Iraanse eilanden in de Perzische Golf aanvallen. Parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf waarschuwde donderdag dat een dergelijke aanval een “nieuwe graad van vergelding” zou uitlokken, waarbij hij impliciet de verantwoordelijkheid bij de Amerikaanse regering legde. De boodschap onderstreept het strategische belang van een aantal eilanden die Iran als onlosmakelijk deel van zijn grondgebied beschouwt.
Centraal staat het eiland Kharg, een koraaleiland op circa 25 km uit de Iraanse kust dat praktisch het knooppunt is van de Iraanse olie-export. Volgens het artikel passeert ongeveer 90% van Iran’s uitvoer via Kharg: ruwe olie wordt per pijpleiding naar het eiland gebracht, in grote tankers overgepompt en via de Straat van Hormuz naar markten (voornamelijk China) verscheept. Kharg is zwaar gemilitariseerd en voor het publiek ontoegankelijk; het staat onder controle van de Revolutionaire Garde en huisvest enkele duizenden olie-werknemers. Het eiland wordt daarom ook wel het “verboden eiland” genoemd.
Andere belangrijke eilanden in de regio zijn Qeshm — het grootste Iraanse eiland met zo’n 150.000 inwoners en een ontziltingsinstallatie — en de kleinere eilandjes Abu Musa, Groot-Tunb en Klein-Tunb. Die laatste drie liggen dicht bij de Straat van Hormuz, waar ongeveer eenvijfde van de wereldolie langsgaat, en vormen al decennia een twistappel met de Verenigde Arabische Emiraten. Iran bezette die eilanden eind 1971 en heeft er sindsdien militaire middelen gepositioneerd; over Abu Musa bestaat een deels bestuurlijk akkoord met het emiraat Sharjah, maar over de andere eilanden niet.
Analisten en banken waarschuwen dat een gerichte aanval op Kharg Iran financieel zou kunnen lamleggen en zo de middelen voor het regime en het leger sterk zou aantasten. Dat maakt aanvallen politiek verleidelijk voor tegenstanders, maar ook extreem riskant. Iran zou waarschijnlijk met zware vergeldingsacties reageren — zowel in de Straat van Hormuz als tegen regionale doelen — wat de oliemarkten en de wereldhandel zou ontregelen. Dat risico, plus de strategische en humanitaire gevolgen van schade aan de olie-infrastructuur, verklaart waarom de VS en Israël tot dusver terughoudend zijn, ondanks oproepen van sommige Israëlische politici om de energie-infrastructuur aan te vallen.
Recent beschuldigde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken de VS van een aanval op de ontziltingsinstallatie op Qeshm; Washington heeft dat niet bevestigd. Experts benadrukken bovendien dat schade aan kernpunten als Kharg niet alleen het huidige regime zou treffen, maar ook de levensvatbaarheid van een eventueel toekomstig bestuur in Iran ondermijnt.