Iraanse marine claimt controle Straat van Hormuz: beweringen VS zijn 'leugen'

In dit artikel:

De Iraanse marine van de Islamitische Revolutionaire Garde zegt vrijdag dat Iran de volledige zeggenschap heeft over de Straat van Hormuz. Volgens de verklaring mogen schepen de strategische vaarroute alleen gebruiken na voorafgaande afstemming met Teheran. De IRG spreekt de Amerikaanse lezing tegen dat de zeestraat open is en onder controle van de Verenigde Staten staat. Washington meldde eerder dat het mijnen in en rond de route had opgeruimd. De tegenstrijdige claims bemoeilijken gesprekken over een veilige heropening.

Qatar, Oman en Pakistan proberen intussen een akkoord over een tijdelijke scheepvaartroute dichterbij te brengen. De Qatarese premier Abdulrahman Al Thani reisde donderdag naar Teheran voor overleg. Iran en Oman zeggen vooruitgang te hebben geboekt over zowel de heropening als het opruimen van zeemijnen. Ook zouden zij afspraken maken over de verdeling van inkomsten uit het scheepvaartverkeer. Oman noemt een overeenkomst op korte termijn mogelijk, maar de houding van de VS kan uitvoering ervan blokkeren.

Iran sloot de zeestraat nadat de VS en Israël op 28 februari bombardementen op Iran uitvoerden. Voor de afsluiting passeerden dagelijks ongeveer 20 miljoen vaten olie, circa een vijfde van de wereldconsumptie. Volgens analisten ligt dat volume inmiddels tussen 5 en 6 miljoen vaten per dag.

In Jenin, in het noorden van de Westelijke Jordaanoever, voerde Israël een droneaanval uit op een auto. Daarbij kwamen drie Palestijnen om. Het Israëlische leger zegt dat onder hen Qais Bitawi was, die binnen Hamas een coördinerende rol zou hebben gehad, en twee medestrijders. Hamas veroordeelde de aanval, maar bevestigde hun betrokkenheid niet. De Palestijnse Rode Halve Maan meldde bovendien dat Israëlische militairen hulpverleners de toegang tot de slachtoffers zouden hebben ontzegd; het leger heeft dat niet bevestigd.

Israël overweegt volgens The Financial Times daarnaast Britse, Italiaanse en Duitse medewerkers uit het International Gaza Support Center te weren. De mogelijke maatregel zou verband houden met kritiek van hun regeringen op het Israëlische beleid. Nederlandse vertegenwoordigers werden eerder al uitgesloten, nadat Nederland had besloten Israëlische producten uit onder meer nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te boycotten. Spanje werd eerder om vergelijkbare politieke redenen uit het centrum geweerd.

Nickolay Mladenov, de hoogste vertegenwoordiger van de door de Amerikaanse president ingestelde Vredesraad voor Gaza, uitte bij de VN-Veiligheidsraad kritiek op de Israëlische beperkingen voor hulp aan Gaza. Volgens hem laat Israël onvoldoende materiaal voor noodopvang toe. Hoewel de humanitaire situatie minder ernstig is dan vorig jaar, blijven sanitaire voorzieningen, water, energie en onderdak schaars. Een humanitaire coalitie stelt dat 1,98 miljoen Palestijnen, 94 procent van de bevolking, in tenten of beschadigde gebouwen verblijven. Mladenov waarschuwde dat het uitblijven van geschikte opvang en aanhoudend geweld het bestand verder onder druk zet.