Iraanse leider Khamenei in spagaat: betogers straffen, maar oorlog vermijden
In dit artikel:
Ayatollah Ali Khamenei heeft voor het eerst publiekelijk erkend dat de recente antiregeringsprotesten in Iran dodelijke slachtoffers hebben geëist — naar zijn zeggen "enkele duizenden" — en zei dat sommige betogers op een gewelddadige wijze om het leven zijn gekomen. Tegelijkertijd benadrukte hij dat het regime binnen- en buitenlandse "criminelen" wil bestraffen, maar geen aanleiding wil geven tot een oorlog door Iran daarin te slepen.
De erkenning komt temidden van dreigende spanningen met de Verenigde Staten. President Donald Trump heeft de afgelopen weken gedreigd met militair ingrijpen als demonstranten worden gedood en riep Iraniërs op door te gaan met protesteren; Khamenei wijst Trump en ook Israël de verantwoordelijkheid voor de slachtoffers en zegt dat Iran bewijs kan leveren voor betrokkenheid van die landen.
Het verifiëren van het precieze dodental en de omvang van de onrust wordt bemoeilijkt door een door de regering geïmplementeerde internetblokkade. NetBlocks meldde in de nacht van vrijdag op zaterdag dat ongeveer 2 procent van de Iraniërs weer toegang tot het wereldwijde web lijkt te hebben gekregen. Onafhankelijke waarnemers zoals Filterwatch rapporteren dat er plannen in voorbereiding zijn om internetgebruik structureel te beperken en voor de meeste burgers enkel een gecensureerd nationaal netwerk beschikbaar te stellen; die plannen zijn nog niet definitief of officieel bevestigd.
De huidige informatiecontrole maakt het moeilijk om gebeurtenissen ter plaatse onafhankelijk te verifiëren en verhoogt de onzekerheid over het verloop van de protesten. De combinatie van interne repressie en buitenlandse spanningen verhoogt het risico op verdere escalatie, zowel binnen Iran als in de relatie met westerse landen.
Het artikel verwijst verder naar nadere verhalen over wat de protesten betekenen voor de Iraanse bevolking en voor Iraanse Nederlanders en bevat aanvullende uitlegmateriaal (video) over hoe het regime de onrust probeert neer te slaan.